قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤٩
اقامه نماز است در باره بعضى آمده وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى نساء: ١٤٢. كه مخالف خشوع است و فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ. الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ ماعون: ٥- ٦. كه مخالف ادامه است.
وَ أَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً يونس: ١٠٥. اقامه در اينگونه آيات ظاهرا بمعنى دوام و ثبوت است يعنى:
پيوسته توجّه بدين كن و بدان ملازم باش.
قائِمَة نيز بمعنى ثبوت و دوام آيد چنانكه در قاموس و اقرب گفته است على هذا قائمه در آيه مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ أُمَّةٌ قائِمَةٌ يَتْلُونَ آياتِ اللَّهِ آل عمران: ١١٣. بمعنى ثانيه است.
مقيم در آيه وَ لَهُمْ عَذابٌ مُقِيمٌ و نظير آن بمعنى ثابت و پا بر جا است.
استقامت: راغب گويد استقامت طريق آن است كه راست و بر خطّ مستوى باشد و طريق حقّ را بآن تشبيه ميكنند مثل اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ فاتحه: ٦. وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً انعام: ١٥٣. و استقامة انسان آنست كه ملازم طريق حق باشد.
فَمَا اسْتَقامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ توبه: ٧. يعنى تا مشركان در پيمان خود نسبت بشما ثابت ماندند شما هم نسبت بآنها در پيمان خويش ثابت باشيد.
قَدْ أُجِيبَتْ دَعْوَتُكُما فَاسْتَقِيما يونس: ٨٩. دعاى شما باجابت رسيد در كار خود و تبليغ دين ثابت و پا بر جا باشيد. إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ ...
فصلت: ٣٠. آنانكه گفتند: پروردگار ما خداست و سپس در آن قول ثابت ماندند ملائكه بر آنها نازل شوند.
قيام همانطور كه مصدر است جمع قائم نيز آمده مثل ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ زمر: ٦٨. الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً آل عمران:
١٩١. قيام در هر دو آيه جمع قائم است چنانكه قعود جمع قاعد.