قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٠٤
خانه، گرامى دار.
كريم: از اسماء حسنى است، در غير خدا نيز بكار ميرود وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌ كَرِيمٌ نمل: ٤٠. يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ. الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ ... انفطار: ٥ و ٦.
كريم فقط در اين دو آيه وصف حق تعالى آمده است.
آنرا در خداوند جواد و منعم معنى كردهاند «رجل كريم اى جواد.
قوم كرام اى اجواد».
لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ انفال:
٧٤. طبرسى در اين آيه رزق كريم را عظيم و واسع و آنچه ناگوارى در آن نيست و در ذيل آيه چهارم از همين سوره، بزرگ و پر قيمت معنى كرده در اقرب الموارد آمده: «رِزْقٌ كَرِيمٌ اىْ كَثيرٌ» اينها همه مصداق شرافت و نفاستاند.
ما هذا بَشَراً إِنْ هذا إِلَّا مَلَكٌ كَرِيمٌ يوسف: ٣١. اين بشر نيست بلكه فرشتهاى است بزرگوار. ايضا آيه هفدهم از سوره دخان و چهلم از حاقّه و غيره.
لا إِلهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ مؤمنون: ١١٦. إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ واقعة: ٧٧. وصف عرش در تمام آيات و در آيه ٧٤ همين سوره «عظيم» و فقط در آيه فوق «كريم» آمده است، شايد آن نيز بمعنى عظيم و شايد بمعنى محترم و شرافتمند باشد: عرش محترميكه مصدر دستورات امور عالم است. طبرسى آنرا نيكو معنى كرده و فرمايد: كريم در جمادات بمعنى نيكو است.
قرآن كريم: يعنى قرآن شريف و محترم و گرانقدر.
جمع كريم كرام است بكسر اول بِأَيْدِي سَفَرَةٍ. كِرامٍ بَرَرَةٍ عبس: ١٥ و ١٦. با دست يا در دست نويسندگانى كه بزرگواران و نيكوكارانند وَ إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ. كِراماً كاتِبِينَ انفطار: ١٠ و ١١.
اكرم: اسم تفضيل است