٥١. در جاى ديگر فرموده: رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِما فِي نُفُوسِكُمْ‌ اسراء: ٢٥. و در تعبير ديگر فرموده: أَ وَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِما فِي صُدُورِ الْعالَمِينَ‌ عنكبوت:

١٠. از اينجا ميفهميم كه قلوب، صدور، نفوس يك چيزاند.

در تعبير ديگر فرموده: وَ ضاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ‌ توبه: ١١٨. در آيه ديگر نسبت ضيق را به «صدر» داده‌ وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدْرُكَ بِما يَقُولُونَ‌ حجر: ٩٧. ميدانيم كه صدر و نفس يكى هستند، هكذا فرموده:

لَأَنْتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةً فِي صُدُورِهِمْ‌ حشر:

١٣. فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِهِ خِيفَةً مُوسى‌ طه: ٦٧. وَ قَذَفَ فِي‌ قُلُوبِهِمُ‌ الرُّعْبَ‌ احزاب: ٢٦. ايضا در دو آيه زير قلب و نفس يكى‌اند وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما كَسَبَتْ‌ قُلُوبُكُمْ‌ بقره: ٢٢٥. وَ إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ‌ بقره: ٢٨٤.

ادامه بحث‌

بيشتر معلومات و دانسته‌هاى انسان از راه چشم و گوش است ديدن و شنيدن در واقع بوسيله مغز انجام ميشود سپس قلب تحت تأثير واقع ميگردد مثلا اول مظلومى را مى‌بينيم يا مى‌شنويم آنگاه در قلب خود احساس ناراحتى مينمائيم بجرئت ميتوان گفت: مغز وسيله قلب و راه رساندن اشياء بقلب است و سپس درك و حل و فصل با قلب ميباشد، على هذا مراد از قلب در قرآن چند چيز ميتواند باشد:

١- قلب معمولى كه بگوئيم محل آنهمه چيز كه قرآن فرموده همين قلب است هر چيز بوسيله چشم و گوش و حواس ديگر بمغز وارد ميشود و آنوقت قلب بآن اعتقاد پيدا ميكند يا تكذيب مينمايد يا ميسوزد و غمگين ميشود يا تنگ ميگردد يا شرح پيدا ميكند و هكذا، مراد از صدر و صدور نيز قلب است باعتبار حالّ و محلّ و نفس نيز بدان معنى است بعلت آنكه نسبت بعضى از افعال چنانكه ديديم بهر دو يكى است و اگر در حال خويش دقت كنيم خواهيم ديد