قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٧٤
تَمْلِكُونَ خَزائِنَ رَحْمَةِ رَبِّي إِذاً لَأَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْإِنْفاقِ اسراء: ١٠٠. بگو اگر خزائن رحمت خدايم را مالك و دارا بوديد آنوقت از ترس انفاق دست باز ميداشتيد.
افعال آن بيشتر بمعنى قدرت و توانائى آيد مثل: لا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعاً وَ لا ضَرًّا رعد: ١٦.
براى خويش بنفع و ضررى قادر نيستند.
مَالِكٌ: اسم فاعل است. بمعنى صاحب مال و صاحب حكومت آيد مثل خَلَقْنا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا أَنْعاماً فَهُمْ لَها مالِكُونَ يس: ٧١. قُلِ اللَّهُمَ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ آل عمران: ٢٦. كه هر دو بمعنى صاحب ملك (بكسر ميم) است و مثل وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ زخرف: ٧٧.
گويند اى مالك خدايت ما را بميراند كه بمعنى متصرف و حاكم است.
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ. الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ. مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ فاتحه: ٢- ٤.
عاصم، كسائى. خلف و يعقوب حضرمى آنرا مالك و ديگران ملك (بفتح ميم و كسر لام) خواندهاند.
بنظر ميايد كه مالك در آيه مثل ملك بمعنى حاكم و متصرّف است به بمعنى صاحب. زيرا صاحب بمال مناسب است كه بگوئيم: فلانى صاحب فلان مال است ولى مناسب با «يوم» حكومت است كه بگوئيم حكمران امروز فلانى است.
مَلِيكٌ: مثل ملك بمعنى صاحب حكومت است إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ. فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ قمر: ٥٤ و ٥٥. پرهيزكاران در بهشتها و نهرهااند در نزد صاحب حكومت توانا (خدا). اين لفظ فقط يكبار در قرآن آمده است.
مَلْكِ: (بر وزن فلس) قالُوا ما أَخْلَفْنا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنا وَ لكِنَّا حُمِّلْنا أَوْزاراً مِنْ زِينَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْناها ...
طه: ٨٧. «ملك» را در آيه عاصم