آنوقت پس از تمام شدن اين حكم فرموده: فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ‌ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَ‌ ظاهرا «ما» در «فَمَا» موصول و ضمير «بِهِ» راجع بآن است يعنى زنى از زنان كه مورد استمتاع شما واقع گرديد اجرت آنها را بطور معين بدهيد.

و شايد «ما» شرطيه باشد در اينصورت ضمير «به» راجع است بآنچه از «أُحِلَّ لَكُمْ ...» استفاده ميشود.

مثل «حلّ- نيل» يعنى هر گاه از زنان بحليّت استمتاع كرديد اجرت آنها را بدهيد.

امّا تفريع‌ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ ...

نسبت به‌ «أُحِلَّ لَكُمْ ما وَراءَ ذلِكُمْ» تفريع جزئى بر كلى است زيرا كه‌ «أُحِلَّ لَكُمْ ...» شامل نكاح دائم و منقطع و ملك يمين است چنانكه در آيه‌ أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلى‌ سَفَرٍ ... بقره: ١٨٤. لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ ... بقره: ٢٥٦. تفريع فرد بر كلّ است.

در مذهب اهل بيت عليهم السلام آيه بى‌شكّ درباره نكاح متعه است و آن تا قيامت حلال ميباشد در كافى كتاب النكاح ابواب المتعه ضمن ابوابى روايات آن نقل شده ايضا در وسائل و كتابهاى ديگر، در كافى از ابى بصير نقل كرده‌

«قَالَ:، سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلَامُ عَنِ‌ الْمُتْعَةِ فَقَالَ: نَزَلَتْ فِي الْقُرْآنِ‌ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ‌ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما تَراضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ».

و نيز ابى مريم از امام صادق عليه السّلام نقل كرده كه فرمود:

«الْمُتْعَةُ نَزَلَ بِهَا الْقُرْآنُ وَ جَرَتْ بِهَا السُّنَّةُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ».

در الميزان فرموده: مراد از استمتاع مذكور در آيه بى‌شك متعه است چون آيه مدنى است و در ضمن سورة نساء در نصف اوّل دوران هجرت آنحضرت نازل شده است چنانكه معظم آيات سوره بر آن دلالت ميكند و نكاح متعه آنروز ميان مردم‌