الإمامة الإلهية
(١)
٣ ص
(٢)
٧ ص
(٣)
٧ ص
(٤)
٨ ص
(٥)
١٠ ص
(٦)
١١ ص
(٧)
١٤ ص
(٨)
١٧ ص
(٩)
١٩ ص
(١٠)
٢٠ ص
(١١)
٢٠ ص
(١٢)
٢٣ ص
(١٣)
٢٤ ص
(١٤)
٢٤ ص
(١٥)
٢٥ ص
(١٦)
٣٢ ص
(١٧)
٣٦ ص
(١٨)
٣٦ ص
(١٩)
٣٩ ص
(٢٠)
٤٣ ص
(٢١)
٤٣ ص
(٢٢)
٤٣ ص
(٢٣)
٤٥ ص
(٢٤)
٤٦ ص
(٢٥)
٤٧ ص
(٢٦)
٤٨ ص
(٢٧)
٥٠ ص
(٢٨)
٥٥ ص
(٢٩)
٥٥ ص
(٣٠)
٥٦ ص
(٣١)
٥٩ ص
(٣٢)
٦٣ ص
(٣٣)
٦٩ ص
(٣٤)
٦٩ ص
(٣٥)
٧٠ ص
(٣٦)
٧١ ص
(٣٧)
٧٣ ص
(٣٨)
٧٥ ص
(٣٩)
٧٦ ص
(٤٠)
٨٤ ص
(٤١)
٩١ ص
(٤٢)
٩٣ ص
(٤٣)
٩٣ ص
(٤٤)
٩٩ ص
(٤٥)
١٠٢ ص
(٤٦)
١٠٧ ص
(٤٧)
١٠٩ ص
(٤٨)
١١٤ ص
(٤٩)
١٢٠ ص
(٥٠)
١٢٠ ص
(٥١)
١٢٠ ص
(٥٢)
١٢١ ص
(٥٣)
١٢٣ ص
(٥٤)
١٢٣ ص
(٥٥)
١٢٨ ص
(٥٦)
١٣٠ ص
(٥٧)
١٣٠ ص
(٥٨)
١٣٤ ص
(٥٩)
١٣٤ ص
(٦٠)
١٣٩ ص
(٦١)
١٤٠ ص
(٦٢)
١٤١ ص
(٦٣)
١٤٢ ص
(٦٤)
١٤٣ ص
(٦٥)
١٥٦ ص
(٦٦)
١٥٧ ص
(٦٧)
١٥٧ ص
(٦٨)
١٥٩ ص
(٦٩)
١٦٠ ص
(٧٠)
١٧٧ ص
(٧١)
١٨٠ ص
(٧٢)
١٨٤ ص
(٧٣)
١٨٥ ص
(٧٤)
١٨٩ ص
(٧٥)
١٩١ ص
(٧٦)
١٩٥ ص
(٧٧)
١٩٧ ص
(٧٨)
١٩٧ ص
(٧٩)
١٩٩ ص
(٨٠)
٢٠٠ ص
(٨١)
٢٠١ ص
(٨٢)
٢٠٢ ص
(٨٣)
٢٠٣ ص
(٨٤)
٢٠٣ ص
(٨٥)
٢٠٤ ص
(٨٦)
٢٠٦ ص
(٨٧)
٢٠٩ ص
(٨٨)
٢١٠ ص
(٨٩)
٢١٦ ص
(٩٠)
٢٢١ ص
(٩١)
٢٢٢ ص
(٩٢)
٢٢٢ ص
(٩٣)
٢٢٤ ص
(٩٤)
٢٢٧ ص
(٩٥)
٢٢٨ ص
(٩٦)
٢٣٢ ص
(٩٧)
٢٣٥ ص
(٩٨)
٢٤٣ ص
(٩٩)
٢٤٥ ص
(١٠٠)
٢٤٨ ص
(١٠١)
٢٥٠ ص
(١٠٢)
٢٥١ ص
(١٠٣)
٢٥١ ص
(١٠٤)
٢٥٢ ص
(١٠٥)
٢٥٣ ص
(١٠٦)
٢٥٤ ص
(١٠٧)
٢٥٤ ص
(١٠٨)
٢٥٩ ص
(١٠٩)
٢٥٩ ص
(١١٠)
٢٦١ ص
(١١١)
٢٦٩ ص
(١١٢)
٢٧٩ ص
(١١٣)
٢٨١ ص
(١١٤)
٢٨١ ص
(١١٥)
٢٨٦ ص
(١١٦)
٢٨٩ ص
(١١٧)
٢٨٩ ص
(١١٨)
٢٩١ ص
(١١٩)
٢٩٣ ص
(١٢٠)
٢٩٥ ص
(١٢١)
٢٩٨ ص
(١٢٢)
٢٩٩ ص
(١٢٣)
٣٠١ ص
(١٢٤)
٣٠٤ ص
(١٢٥)
٣٠٥ ص
(١٢٦)
٣٠٨ ص
(١٢٧)
٣٠٨ ص
(١٢٨)
٣٠٨ ص
(١٢٩)
٣١١ ص
(١٣٠)
٣١٢ ص
(١٣١)
٣١٣ ص
(١٣٢)
٣١٤ ص
(١٣٣)
٣١٥ ص
(١٣٤)
٣١٦ ص
(١٣٥)
٣١٧ ص
(١٣٦)
٣٢٢ ص
(١٣٧)
٣٢٤ ص
(١٣٨)
٣٣٥ ص
(١٣٩)
٣٤٤ ص
(١٤٠)
٣٤٧ ص
(١٤١)
٣٤٧ ص
(١٤٢)
٣٤٧ ص
(١٤٣)
٣٤٨ ص
(١٤٤)
٣٤٨ ص
(١٤٥)
٣٥٠ ص
(١٤٦)
٣٥٢ ص
(١٤٧)
٣٥٤ ص
(١٤٨)
٣٦٠ ص
(١٤٩)
٣٦١ ص
(١٥٠)
٣٦٤ ص
(١٥١)
٣٦٦ ص
(١٥٢)
٣٦٧ ص
(١٥٣)
٣٦٩ ص
(١٥٤)
٣٧٤ ص
(١٥٥)
٣٨٠ ص
(١٥٦)
٣٨٣ ص
(١٥٧)
٣٨٩ ص
(١٥٨)
٣٨٩ ص
(١٥٩)
٣٩٠ ص
(١٦٠)
٣٩٣ ص
(١٦١)
٣٩٤ ص
(١٦٢)
٣٩٤ ص
(١٦٣)
٣٩٦ ص
(١٦٤)
٣٩٧ ص
(١٦٥)
٣٩٩ ص
(١٦٦)
٤٠٠ ص
(١٦٧)
٤٠٣ ص
(١٦٨)
٤٠٦ ص
(١٦٩)
٤٠٨ ص
(١٧٠)
٤١٥ ص
(١٧١)
٤١٦ ص
(١٧٢)
٤١٧ ص
(١٧٣)
٤١٧ ص
(١٧٤)
٤٢١ ص
(١٧٥)
٤٢١ ص
(١٧٦)
٤٢٢ ص
(١٧٧)
٤٢٥ ص
(١٧٨)
٤٢٥ ص
(١٧٩)
٤٢٥ ص
(١٨٠)
٤٢٥ ص
(١٨١)
٤٢٦ ص
(١٨٢)
٤٢٨ ص
(١٨٣)
٤٣٢ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص

الإمامة الإلهية - السند، الشيخ محمد - الصفحة ١٧٣

الفاعلية ومن طرف آخر على نحو القبول والانصياع. ومن هنا عندما يخاطب بعض الأئمة (عليهم السلام) الناس بأنكم وليتمونا فهو صحيح من الجهة والحيثية التي ذكرناها وهي انكم عملتم بوظيفتكم التي أوجبها الله عليكم وهي الرجوع الينا، والامام علي (عليه السلام) في رواية سليم بن قيس يذكر كلا الطريقين ان كانت الخيرة للامة وان كانت الخيرة لله. وأنه الحق فالامة قد عملت بوظيفتها من الايتمام وإعانة وتمكين وليّ وخليفة الله.

فهذان خطان متقابلان أحدهما يسند الامر للأمة على نحو يكون لها الولاية وهو ما رفضناه منذ بداية البحث والاخر أن الامر بيد الله يجعله حيث يشاء وعلى الامة تطبيق ذلك خارجاً بنحو القبول والانصياع لأوامر من نصبه الله. وتمكينه من نفوذ قدرته التشريعية والتنفيذية والقضائية.

وعلى ضوء ذلك اذا فسرنا (امرهم) بهذا النحو يكون كيفية تقبل هذا الامر وكيفية القيام بهذه الوظيفة المهمة تكون بالتداول والتشاور، والانصياع والمتابعة للقائد المنصوب ويجب أن يكون برضاهم.

وقد ورد عن الصادق (عليه السلام) : ان الأئمة أهل العدل الذين امر الله بولايتهم وتوليتهم وقبولها والعمل لهم فرض من الله[١].

وبهذا يتضح تمام المراد من آيات وروايات الشورى.

وقد ذكرت بعض الاشكالات:

١ ـ انه لو كان المراد من الشورى هو المداولة الفكرية فقط من دون لزوم اتباعهم فان عقد الاستشارة في الامور المهمة سوف يؤدي أوّلاً الى عدم تفاعل المستشارين في ابداء الرأي. وثانياً سوف يخلق مشكلة اجتماعية حيث تتعدد الاراء ولن يكون هناك حسم لهذا الامر المهم، بخلاف ما اذا قلنا بولاية الشورى


[١]دعائم الاسلام: ٢: ٥٢٧، الارشاد ص ١٨٥.