تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٦ - تفسير بهانههاى رنگارنگ منكران

كارِهُونَ‌).

آرى اينها سخنان حكيمانه است منتها چون با تمايلات هوس‌آلود اين گروه هماهنگ نيست آن را نفى كرده و بر چسب افكار جنون آميز به آن مى‌زنند!

*** در حالى كه هيچ لزومى ندارد كه حق تابع تمايلات مردم باشد، كه" اگر حق از هوسهاى آنها پيروى مى‌كرد و جهان هستى بر طبق تمايل آنها گردش داشت آسمانها و زمين و هر آن كس در آنها است تباه مى‌شدند"! (وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَ‌).

زيرا هوى و هوسهاى مردم معيار و ضابطه‌اى ندارد، بلكه علاوه بر اين در بسيارى از موارد به سوى زشتيها مى‌گرايد، اگر قوانين هستى تابع اين تمايلات انحرافى مى‌شد هرج و مرج و فساد سراسر جهان را فرا مى‌گرفت!.

سپس براى تاكيد بيشتر روى اين موضوع مى‌گويد:" بلكه ما قرآنى به آنها داديم كه مايه تذكر و ياد آورى و توجه به خدا و مايه شرف و آبرو و حيثيت آنها است، ولى آنها از چيزى كه مايه ياد آورى و شرف و آبروى آنها است روى گردانند" (بَلْ أَتَيْناهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُعْرِضُونَ‌) [١]

*** در پنجمين و آخرين مرحله مى‌گويد:" آيا بهانه فرار آنها از حق اين است كه تو از آنها اجر و مزد و هزينه‌اى در برابر دعوتت تقاضا مى‌كنى؟ در حالى كه رزق پروردگارت براى تو بهتر است و او بهترين روزى دهندگان است"

---

[١] تعبير به" بِذِكْرِهِمْ‌" ممكن است به معنى ياد آورى آنها و بيداريشان تفسير شود و ممكن است به معنى شرف و حيثيت و ياد آنها در جامعه بشرى بوده باشد، در عين حال اين دو معنى با هم منافاتى ندارد و ما از هر دو معنى در تفسير آيه استفاده كرديم.