ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٥٢١ - رواياتى در ذيل برخى جملات آيات راجع به ذو القرنين
قيامت به روز ظهور مقدماتش هم اطلاق مىشود.
و در همان كتاب از محمد بن حكيم روايت شده كه گفت: من نامهاى به امام صادق (ع) نوشتم، و در آن پرسيدم: آيا نفس قادر بر معرفت هست يا نه؟ مىگويد:
امام فرمود نه. پرسيدم خداى تعالى مىفرمايد:(الَّذِينَ كانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِي غِطاءٍ عَنْ ذِكْرِي وَ كانُوا لا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعاً) و از آن برمىآيد كه ديدگان كفار بينايى داشته و بعدا دچار غطاء شده. امام فرمود: اين آيه(ما كانُوا يَسْتَطِيعُونَ السَّمْعَ وَ ما كانُوا يُبْصِرُونَ) كنايه است از نديدن و نشنيدن، نه اينكه مىبينند ولى غطاء جلو ديد آنان را گرفته است. مىگويد عرض كردم: پس چرا از آنان عيب مىگيرد؟ فرمود: از آن جهت كه خدا با آنان معامله كرده عيب نمىگيرد، بلكه از آن جهت كه خود چنين كردند از آنها عيب مىگيرد و اگر منحرف نمىشدند و تكلف نمىكردند عيبى بر آنان نبود[١].
مؤلف: يعنى كفار، خود مسبب اين حجاباند و به همين جهت به آثار و تبعات آن گرفتار مىشوند.
و در تفسير قمى در ذيل آيه مذكور از امام روايت كرده كه فرمود: كسانى هستند كه به خلقت خدا و آيات ارضى و سماوى او نظر نمىافكنند[٢].
مؤلف: و در عيون[٣] از حضرت رضا (ع) روايت كرده كه آيه را بر منكرين ولايت تطبيق فرموده، و اين همان تطبيق كلى بر مصداق است.
[١] تفسير عياشى، ج ٢، ص ٣٥١.
[٢] تفسير قمى، ج ٢، ص ٤٦.
[٣] عيون اخبار الرضا( ع)، ج ١، ص ١٣٦، ح ٣٣.