اقرار به وجود پروردگار زير بار نبوت نمى‌روند، و همين خود قرينه بر اين است كه مقصود از كلمه ناس در اين آيه همان بت‌پرستان، و مراد از ايمانى كه زير بارش نرفتند ايمان به رسالت است.

بنا بر اين، معناى آيه اين مى‌شود كه: چه بازداشت بت‌پرستان را- البته فراموش نشود كه قريش و عموم عرب آن روز از اين طائفه بودند- از اينكه به رسالت و يا به رسالت تو ايمان آورند؟ چيزى بازشان نداشت الا اينكه مى‌پنداشتند رسول نمى‌تواند از جنس بشر باشد، و به همين جهت همواره با رسولان مى‌ستيزيدند و دعوت ايشان را رد مى‌كردند هم چنان كه خداى تعالى در نظائر آيه‌(لَوْ شاءَ رَبُّنا لَأَنْزَلَ مَلائِكَةً فَإِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ)[١]، پندار ايشان را حكايت نموده است.

[تقرير و توضيح برهان بر نبوت عامه و اثبات آن، كه در جواب خداوند به مشركين كه رسالت يك فرد بشرى را محال مى‌دانستند بيان گشته است‌]

(قُلْ لَوْ كانَ فِي الْأَرْضِ مَلائِكَةٌ يَمْشُونَ مُطْمَئِنِّينَ لَنَزَّلْنا عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ مَلَكاً رَسُولًا).

در اين آيه رسول خود را دستور مى‌دهد كه گفتار و انكار ايشان را نسبت به انكار رسالت بشر و نزول وحى را رد نموده و بفرمايد: عنايت الهى چنين تعلق گرفته كه اهل زمين را هدايت فرمايد، و اين صورت نمى‌گيرد مگر به وسيله وحى آسمانى، چون بشر از پيش خود هدايت نمى‌شود پس انسانها كه در زمين زندگى مى‌كنند هيچ وقت بى‌نياز از وحى آسمانى نيستند، بناچار بايد فرشته‌اى به عنوان رسول به يك دسته از ايشان كه همان انبياء هستند نازل گردد.

و اين خصيصه زندگى زمينى و عيش مادى است كه به هدايت الهى نيازمند است، و آن هم نمى‌شود مگر به وسيله نزول وحى از آسمان، حتى اگر فرضا عده‌اى از فرشتگان هم در زمين زندگى كنند و محكوم به عيش مادى و زمينى شوند بر آنان نيز فرشته‌اى نازل مى‌كرديم تا وحى ما را به ايشان برساند، آرى اين مساله از خصائص زندگى زمينى است.

خواننده محترم به طورى كه ملاحظه مى‌فرمايد عنايت و نقطه اتكاء در آيه شريفه به دو جهت است يكى اينكه زندگى بشر زمينى و مادى است و دوم اينكه هدايت كه خداى تعالى آن را بر خود واجب كرده تنها از راه وحى آسمانى و به وسيله يكى از فرشتگان عملى است، و راه ديگرى ندارد.

[١] اگر پروردگار ما مى‌خواست ملائكه‌اى مى‌فرستاد ما به آنچه كه شما بدان فرستاده شده‌ايد كافريم. سوره حم، سجده، آيه ١٤.