ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣١٤ - رواياتى در باره اسماء حسنى، اسماء حقيقى و اسماء اسماء خدا و عقائد بت پرستان در باره اسماء خدا

بحث روايتى [ (رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته)]

در الدر المنثور است كه سعيد بن منصور و ابن منذر و ابن ابى حاتم از على روايت كرده‌اند كه وى آيه:(لَقَدْ عَلِمْتَ) را علمت مى‌خواند، و چنين توجيه مى‌فرمود: كه به خدا سوگند فرعون دشمن خدا، ندانست كه نازل كننده، پروردگار آسمانها و زمين بود، بلكه خود موسى بود كه اين حقيقت را مى‌دانست‌[١].

مؤلف: اين قرائتى است كه به آن جناب نسبت داده شده.

و در كافى از على بن محمد به سندش روايت كرده كه گفت: شخصى از امام صادق (ع) پرسيد: كسى كه در پيشانى ناراحتى و جراحتى دارد و نمى‌تواند با آن سجده كند چه بايد بكند ...؟ حضرت فرمود: چانه خود را به زمين نهد، زيرا خداى تعالى فرموده:

(يَخِرُّونَ لِلْأَذْقانِ سُجَّداً)[٢].

مؤلف: در اين معنا روايات ديگرى نيز هست.

و در الدر المنثور آمده كه ابن جرير و ابن مردويه از ابن عباس روايت كرده‌اند كه گفت: روزى رسول خدا ٦ در مكه نماز مى‌گزارد در نمازش دعا كرد و گفت: يا اللَّه يا رحمن مشركين گفتند: به اين بى دين نگاه كنيد كه ما را از پرستش دو خدا نهى مى‌كند، در حالى كه خودش دو معبود را مى‌خواند، در اينجا بود كه آيه:(قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ ...) نازل گرديد[٣].

مؤلف: در سبب نزول اين آيه، روايات ديگرى، مخالف اين روايت رسيده، كه علتهايى غير علت مذكور را بيان نموده، اما از همه آنها بهتر، همين روايت است و با مفاد آيه انطباق بيشترى دارد.

[رواياتى در باره اسماء حسنى، اسماء حقيقى و اسماء اسماء خدا و عقائد بت پرستان در باره اسماء خدا]

و در توحيد به طور مسند و در احتجاج به طور مرسل (بدون ذكر سند) از هشام بن حكم روايت شده كه گفت: من از امام صادق (ع) در باره اسماء خدا- عز و جل- و از اشتقاق آنها پرسيده (گفتم: كلمه: اللَّه از چه مشتق شده؟) فرمود: اى هشام اللَّه مشتق‌

[١] الدر المنثور، ج ٤، ص ٢٠٥.

[٢] فروع كافى، ج ٣، ص ٣٣٤ ط تهران.

[٣] الدر المنثور، ج ٤، ص ٢٠٦، ط بيروت.