ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٤٨ - وجه منصوب بودن كلمه ذرية در جمله ذرية من حملنا مع نوح و معنايى كه از آن استفاده مىشود
هم چنان كه جمله(إِنَّهُ كانَ عَبْداً شَكُوراً) آن جمله را تعليل مىكند.
و اما تعليل بودن جمله اول براى آيه قبلى خود از اين جهت است كه خداوند سبحان در باره سرنشينان كشتى نوح وعدههاى جميل داده و بعد از آنكه از غرق نجاتشان داد فرمود:
اى نوح از كشتى فرود آى كه سلام ما و بركات و رحمت ما بر تو و بر آن اممى كه هميشه با تواند اختصاص يافته و امتهايى كه (خودسر و ستمگر شوند) ما پس از آنكه به آنها بهره از دنيا دهيم آنان را به عذاب سخت كيفر خواهيم داد [١].
بنا بر اين فرستادن كتاب براى موسى و هدايت بنى اسرائيل به وسيله آن، وفاى به همان وعده نيكويى است كه به پدرانشان يعنى به سرنشينان كشتى نوح داده بود و هم اجراى سنت الهى است كه در امتهاى گذشته اعمال مىشد.
پس گويى چنين فرموده كه ما بر موسى كتاب فرستاديم و آن را وسيله هدايت بنى اسرائيل قرار داديم، به خاطر اينكه بنى اسرائيل ذريه همانهايند كه ما با نوح سوار بر كشتيشان كرديم، و سلامتى و بركات را وعدهشان داديم .
و اما دوم، براى اينكه اين سنت يعنى سنت هدايت و ارشاد و طريقه دعوت به توحيد، عينا همان سنتى است كه نوح اولين مجرى آن در عالم بشرى بود، و با قيام به آن، شكر نعمتهاى خدا را به جاى آورده و عبوديت خود را نسبت به خدا خالص كرده- قبلا هم مكرر گفتهايم: كه شكر حقيقى ملازم است با اخلاص در عبوديت- خداى تعالى هم شكر خدمت او را گذارده، و سنت او را تا بقاء دنيا بقاء داده و در همه عوالم بر او سلام كرده و تا روز قيامت در هر كلمه طيب و عمل صالحى كه از نسل بشر سر بزند او را شريك در اجر نموده هم چنان كه خود فرموده:(وَ جَعَلْنا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْباقِينَ، وَ تَرَكْنا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ، سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ، إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ)[٢].
بنا بر اين، آيه مورد بحث در اين جمله خلاصه مىشود كه ما نوح را به خاطر اينكه بندهاى شكور بود پاداش داديم و دعوتش را باقى گذارديم سنتش را در ذريه آنها كه در كشتى با او بودند اجرا نموده، مثلا بر يكى از ذريهاش موسى كتاب نازل كرديم و آن را مايه هدايت بنى اسرائيل قرار داديم.
[وجه منصوب بودن كلمه ذرية در جمله:(ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ ...) و معنايى كه از آن استفاده مىشود]
از جمله:(ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ) و جمله:(وَ جَعَلْنا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْباقِينَ) بخوبى بر
[١] سوره هود، آيه ٤٨.
[٢] ذريه او را بقاء داديم و سنتش را در نسلهاى بعد جارى ساختيم، سلام بر نوح در همه ادوار، ما نيكوكاران را چنين پاداش مىدهيم. سوره صافات، آيه ٩٧.