ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٧٢ - معناى روح و مراد از امر خدا و توضيح اينكه روح از امر خدا است

و اگر نسبت وحى را به روح داد و فرمود روح را به تو وحى كرديم با اينكه روح از موجودات عينى و از اعيان خارجى است و وحى به معناى كلام پنهان است، از اين باب است كه اين سلسله از موجودات يعنى ارواح كه موجوداتى طاهر و مقدسند همانطور كه موجوداتى مقدس از خلق خدا هستند يكى از كلمات خداى تعالى نيز هستند همانطورى كه در قرآن عيسى بن مريم را كلمه خدا ناميده و فرموده:(وَ كَلِمَتُهُ أَلْقاها إِلى‌ مَرْيَمَ وَ رُوحٌ مِنْهُ)[١].

پس روح را از اين رو كلمه ناميده كه مانند ساير كلمات بر مراد صاحب خود دلالت مى‌كند و وقتى جائز باشد روح را كلمه بناميم پس جائز خواهد بود كه آن را وحى نيز بناميم، و اگر در آن آيه عيسى بن مريم را كلمه‌اى از خود (كلمه منه) دانسته بدين جهت بوده كه پيدايش عيسى به وسيله كلمه ايجاد بوده بدون اينكه سببهاى عادى كه در تكون انسان دخالت دارند در او دخالت داشته و واسطه شده باشند، به شهادت اينكه خود قرآن صريحا فرموده:(إِنَّ مَثَلَ عِيسى‌ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ)[٢].

خداى سبحان براى روشن كردن و واضح نمودن حقيقت روح اين را نيز فرموده:(قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي) و ظاهر از كلمه من اين است كه حقيقت جنس را معنا مى‌كند هم چنان كه اين كلمه در ساير آيات وارده در اين باب بيانيه است، مانند آيه‌(يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ)[٣] و آيه‌(يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ)[٤] و آيه‌(أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا)[٥] و آيه‌(تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ)[٦] كه در همه اينها كلمه من مى‌فهماند روح از جنس و سنخ امر است.

آن گاه امر را بيان كرده و مى‌فرمايد:(إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ فَسُبْحانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْ‌ءٍ)[٧] كه در درجه اول مى‌فهماند امر او عبارت است از

[١] و كلمه‌اى و روحى از خود كه به مريم القاء نمود. سوره نساء، آيه ١٧١.

[٢] همانا مثل خلقت عيسى از جانب خدا مثل خلقت آدم ابو البشر است كه خدا او را از خاك بساخت سپس بدان خاك گفت بشرى به حد كمال باش چنان گشت. سوره آل عمران، آيه ٥٩.

[٣] القاء مى‌كند روح را از امر خود. سوره مؤمن، آيه ٥.

[٤] خدا فرشتگان و روح را به امر خود نازل مى‌كند. سوره نحل، آيه ٢.

[٥] به همين گونه ما روح خود را به فرمان خويش براى وحى به تو فرستاديم. سوره شورى، آيه ٥٢.

[٦] در اين شب فرشتگان و روح به اذن خدا( بر امام عصر) از هر فرمان نازل گرداند. سوره القدر، آيه ٤.

[٧] فرمان خدا نافذ خدا( در عالم) چون اراده خلقت چيزى را كند به محض اينكه گويد موجود باش بلافاصله موجود خواهد شد، پس منزه و پاك خدايى كه ملك و ملكوت هر موجود بدست قدرت او و بازگشت شما همه خلايق به سوى او است. سوره يس، آيه ٨٢.