ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٢٣ - ترتيب سورههاى قرآن كريم
٩- قتال ١٠- رعد ١١- رحمان ١٢- انسان ١٣- طلاق ١٤-(لَمْ يَكُنِ) ١٥- حشر ١٦-(إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ) ١٧- نور ١٨- حج ١٩- منافقون ٢٠- مجادله ٢١- حجرات ٢٢- تحريم ٢٣- جمعه ٢٤- تغابن ٢٥- صف ٢٦- فتح ٢٧- مائده ٢٨- برائت [١].
در اين روايات سوره فاتحه ساقط شده و چه بسا گفته باشند كه اين سوره دو بار نازل شده يكى در مكه و بار ديگر در مدينه.
اتقان از بيهقى نقل كرده كه در كتاب دلائل النبوة به سند خود از عكرمه و حسين بن ابى الحسن روايت كرده كه اين دو نفر گفتهاند: خداوند از قرآن كريم سوره اقرء باسم ربك را نازل كرد، همچنين سورههايى كه در روايت بالا بود شمردهاند تا به آخر جز اينكه سوره فاتحه و اعراف و كهيعص را از آنچه در مكه نازل شده ساقط كردهاند.
و نيز اين دو نفر حم دخان را قبل از حم سجده و انشقاق را قبل از انفطار و نيز مطففين را قبل از بقره در سورههاى مدنى، و نيز آل عمران را قبل از انفال و مائده را قبل از ممتحنه از سورههاى مكى ضبط كردهاند[٢].
آن گاه بيهقى به سند خود از مجاهد از ابن عباس روايت كرده كه گفت: اولين سورهاى كه خدا از قرآن كريم بر پيغمبرش نازل كرد سوره(اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ) بود تا آخر حديث، و اين حديث از نظر ترتيب مطابق با حديث عكرمه است، با اين تفاوت كه آن سورههاى مكى كه در حديث عكرمه ساقط شده در اين حديث آمده است[٣].
باز در همان كتاب، از كتاب ناسخ و منسوخ، تاليف ابن حصار نقل كرده كه:
سورههاى مدنى مورد اتفاق بيست سوره است و آنچه در آن اختلاف هست دوازده سوره است، و از اين چند سوره گذشته بقيه سورهها به اتفاق مكى است، اين بود كلام ناسخ و منسوخ[٤].
و آن سورههايى كه مدنى بودنشان مورد اتفاق است عبارتند از: ١- بقره ٢- آل عمران ٣- نساء ٤- مائده ٥- انفال ٦- توبه ٧- نور ٨- احزاب ٩- سوره محمد ١٠- فتح ١١- حجرات ١٢- حديد ١٣- مجادله ١٤- حشر ١٥- ممتحنه ١٦- منافقون ١٧- جمعه ١٨- طلاق ١٩- تحريم ٢٠- نصر.
و آنچه از مكىها و مدنىهاى مورد اختلاف است سورههاى ذيل است:
١- رعد ٢- رحمان ٣- جن ٤- صف ٥- تغابن ٦- مطففين ٧- قدر ٨- بينة ٩- زلزال ١٠-
[١] ( ١ و ٢ و ٣) الاتقان، ج ١، ص ١٠.
[٢] ( ١ و ٢ و ٣) الاتقان، ج ١، ص ١٠.
[٣] ( ١ و ٢ و ٣) الاتقان، ج ١، ص ١٠.
[٤] الاتقان، ج ١، ص ١١.