حماسه حسینی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٨
نمیتواند موفق باشد .
حدیثی داریم که در فقه هم به آن استناد میکنند . پیغمبر اکرم فرمود :
« الاسلام یعلو و لا یعلی علیه » [١] یعنی اسلام علو و برتری پیدا میکند ،
غلبه پیدا میکند و چیزی بر اسلام پیروز نمیشود و غلبه پیدا نمیکند . این
حدیث از آن احادیثی است که هر گروهی از علمای اسلام با یک دید به آن
نگریسته و نوعی استنباط کردهاند و در واقع از آن جملههای متشابه پیغمبر
است ، به این معنی که از " جوامع الکلم " پیغمبر است ، یعنی یک لفظ
است به جای چند معنی . توضیح اینکه : علمای فقه که از دید فقهی به هر
چیزی نگاه میکنند ، از این حدیث چنین استنباط کردهاند که در مقررات
اجتماعی اسلام هیچ قانونی که نتیجه آن این باشد که غیر مسلمان بر مسلمان
برتری پیدا کند وجود ندارد ، و اسلام چنین قانونی را امضاء نمیکند . برای
مثال آیا در جامعه اسلامی ، یک نفر از اهل ذمه ( مانند یهودیان و مسیحیان
و احیانا زرتشتیان ) میتواند در حال و شانی قرار بگیرد که او حاکم باشد و
یک مسلمان محکوم و مثلا یک بنده مسلمان را در اختیار خودش بگیرد ؟
فقهاء میگویند : « الاسلام یعلو و لا یعلی علیه » ، یعنی دست اسلام همیشه
باید بالا باشد ، اسلام دست پائین را هرگز نمیپذیرد ، و از این اصل احکامی
را استنباط میکنند .
متکلمین که از جنبه دیگری به مسائل نگاه میکنند و به این حدیث از دید
کلامی مینگریستهاند ( متکلم ، سر و کارش با منطق و استدلال
[١] نهج الفصاحه ص ٢١٤ حدیث . ١٠٥٦