حماسه حسینی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٧
هم جدم فرمود : « ان الله شاء ان یرهن سبایا » [١] ، اینجا یک توضیح
مختصر برایتان عرض بکنم : این جمله « ان الله شاء ان یرک قتیلا یا ان
الله شاء ان یراهن سبایا » یعنی چه ؟ این مفهومی که الان من عرض میکنم ،
معنایی است که همه کسانی که آنجا مخاطب اباعبدالله بودند ، آن را
میفهمیدند ، نه یک معمایی که امروز گاهی در السنه شایع است . کلمه
مشیت خدا ، یا اراده خدا که در خود قرآن بکار برده شده است در دو مورد
بکار میرود که یکی را اصطلاحا اراده تکوینی و دیگری را اراده تشریعی
میگویند . اراده تکوینی یعنی قضاء و قدر الهی است که اگر چیزی قضا و قدر
حتمی الهی به آن تعلق گرفت ، معنایش این است که در مقابل قضا و قدر
الهی دیگر کاری نمیشود کرد .
معنای اراده تشریعی این است که خدا این طور راضی است ، خدا این چنین
میخواهد . مثلا اگر در مورد روزه میفرماید : « یرید الله بکم الیسر و لا
یرید بکم العسر »[٢] یا در مورد دیگری که ظاهرا زکات است ، میفرماید
: « یرید لیطهرکم »[٣] مقصود این است که خدا که این چنین دستوری داده
است ، این طور میخواهد یعنی رضای حق در این است . خدا خواسته است تو
شهید باشی ، جدم به من گفته است که رضای خدا در شهادت توست . جدم به
من گفته است که خدا خواسته است اینها اسیر باشند ، یعنی اسارت اینها
رضای حق است ، مصلحت است و رضای حق همیشه در مصلحت است و مصلحت
[١] همان مدرک . [٢] سوره بقره ، آیه . ١٨٥ [٣] سوره مائده ، آیه . ٦