حماسه حسینی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٧
درک بکند که میان سفیدوسیاه فرق است ! این را میگویند شخصیت باختگی . اینها چون در محیطی قرار گرفتهاند که آن محیط این طور فکر میکند ، به جای اینکه یک ذره استقلال فکری داشته باشند و بر دهان گوینده آن سخن بکوبند و بگویند حرف تو حرف مفت و مزخرفی است و مگر اختلاف رنگ میتواند سبب امتیاز فضیلت در میان افراد بشر باشد ، آنطور افسرده میشوند و خود را میبازند . زیرا او میگوید وقتی فرنگی این طور فکر میکند لابد این طور درست است ! ما مردم ایران یک حسن داریم و یک عیب . حسن ما مردم این است که در مقابل حقیقت تعصب کمی داریم و شاید میتوانیم بگوئیم بی تعصب هستیم . یعنی اگر با حقایقی برخورد بکنیم و آنها را درک بکنیم شاید از هر ملت دیگر زودتر تسلیم آن حقایق میشویم ، ولی یک عیب بزرگی در ما ملت ایران هست که به موازات اینکه در مقابل حقایق تسلیم میشویم ، به حماسهها و ارکان شخصیت خودمان زیاد پایبند نیستیم ، و با یک حرف پوچ زود آن را از دست میدهیم و رها میکنیم . هیچ ملتی به اندازه ما نسبت به شعائر خودش بیاعتنا نیست . شما هندیها و ژاپنیها و اعراب را دیدهاید ، آنها هم مثل ما مشرقزمینی هستند ، لکن از این نظر مثل ما نیستند . به اندازهای که ما در مقابل لغات و عادات اجنبی تسلیم هستیم هیچ ملتی تسلیم نیست . به عکسهائی که در کتابهای تاریخ علوم هست نگاه کنید ، میبینید دانشمندان درجه اول هند با همان عمامه و لباس خودشان هستند .