حماسه حسینی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٧
قطعی است ، ولی اگر این چهار تا جمع نشود شکلهای مختلفی پیدا میشود . اولین شرط موفقیت یک پیام ، عقلی بودن ، قدرت و نیرومندی محتوای آن است . یعنی اینکه خود آن پیام ، برای بشر چه آورده باشد ، با نیازهای بشر چگونه انطباق داشته باشد ، یعنی چگونه برآورنده نیازهای بشر باشد . بشر صدها نیاز دارد ، نیازهای فکری ، احساسی ، عملی ، اجتماعی و مادی دارد . یک پیام نه تنها نباید بر ضد نیازهای بشر باشد بلکه باید موافق و منطبق بر آنها باشد . یک پیام در درجه اول باید منطقی باشد ، یعنی با عقل و فکر بشر سازگار باشد ، به گونهای باشد که جاذبه عقل انسان آن را به سوی خودش بکشد . یک پیام اگر ضد منطق و عقل باشد ولو مثلا احساسی باشد ، برای مدت کمی ممکن است دوام پیدا بکند ، ولی برای همیشه قابل دوام نیست . این است که در قرآن کریم دائما دم از تعقل و تفکر میزند . قرآن هرگز عقل و منطق را ترک نکرده است ، بلکه از عقل و منطق به عنوان یک پایه برای خود استفاده کرده و دعوت به تعقل نموده است . همچنین برای اینکه محتوای یک پیام غنی و نیرومند باشد ، باید با احساسات بشر انطباق داشته باشد : انسان کانونی دارد غیر از کانون عقلی و فکری به نام کانون احساسات که آن را نمیتوان نادیده گرفت . توافق و هماهنگی با احساسات و تا حدی اشباع احساسات عالی و رقیق بشر و نیز هماهنگی با نیازهای زندگی و نیازهای عملی و عینی بشر ، از دیگر شرایط غنی بودن ، محتوای یک پیام است . اگر پیامی با نیازهای طبیعی بشر ضدیت داشته باشد ،