مردم اجتماعی ، خودشان در غفلتند ، بی‌خبرند ، نمی‌فهمند ، جاهلند . یک‌ فرد بصیر ، چیز فهم و با درک پیدا می‌شود که درد این مردم را صددرجه از خودشان بهتر می‌فهمد . دوای این مردم را از خود این مردم بهتر می‌فهمد . در وقتی که دیگران هیچ چیز را نمی‌فهمند و درک نمی‌کنند و در ظاهر هم‌ نمی‌بینند . یک فرد بصیر و چیز فهم که باصطلاح ، آنچه را که مردم دیگر در آئینه نمی‌بینند او در خشت خام می‌بیند ، پیدا می‌شود که قیام و نهضت‌ می‌کند . بیست سال ، سی سال ، پنجاه سال می‌گذرد تازه ملت بیدار می‌شود که‌ فلان شخص که قیام کرد ، حرکت کرد ، نهضت کرد ، چه منظورهای مقدسی داشت‌ . پدران ما در بیست سال ، سی سال ، چهل سال ، پنجاه سال پیش ، ارزش‌ این را درک نمی‌کردند ! مثلا مرحوم سیدجمال‌الدین اسدآبادی در حدود شصت ، هفتاد سال پیش ( فوت‌ این مرد در سال ١٣١٠ قمری بوده است ، چهارده سال قبل از مشروطیت ) قیام‌ کرد و یک نهضت اسلامی در کشورهای اسلامی بپا کرد ، شما امروز که تاریخ‌ این مرد را می‌خوانید ، می‌بینید واقعا غریب و تنها بوده است ، درد و دوای ملت مسلمان را احساس می‌کرد ولی خود ملت نمی‌فهمید ، خود ملت به‌ او دهن‌کجی می‌کرد ، خود ملت او را مسخره می‌کرد ، ملت از او حمایت‌ نمی‌کرد . حالا که شصت ، هفتاد سال گذشته است ، وقتی که زوایای تاریخ‌ درست روشن می‌شود ، می‌بینیم این مرد چه چیزهایی را در آن روز می‌فهمیده که‌ اساسا نودونه درصد ملت ایران نمی‌فهمیده‌اند .