حماسه حسینی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٤
اخلاص ، مسئله کوچکی نیست . قرآن هم به همین جهت است که ظاهرا از زبان
همه انبیاء ، این سخن را میگوید که « ما اسئلکم علیه من اجر »[١] ، من
مزدی برای تبلیغ خودم نمیخواهم چون ناصحم ، ناصح و خیرخواه در عمل خودش
باید نهایت اخلاص را داشته باشد .
مسئله دیگر ، مسئله متکلف نبودن است . تکلف ، در موارد مختلفی بکار
میرود و در واقع به معنی به خود بستن است که انسان چیزی را به زور به
خود ببندد . این ، در مورد سخن هم به کار میرود . به افرادی که در سخن
خودشان به جای اینکه فصیح و بلیغ باشند ، الفاظ قلمبه و سلمبه بکار
میبرند ، میگویند متکلف .
در حدیث است که کسی در حضور پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم
در صحبتهای خود کلمه پردازیهای قلمبه و سلمبه میکرد . پیغمبر اکرم فرمود:
« انا و اتقیاء امتی برآء من التکلف » من و پرهیزکاران امتم از اینگونه
حرف زدن و بخود بندی در سخن ، بری و منزه هستیم ، پرهیز میکنیم . تکلف
غیر از فصاحت است . اصلا فصاحت خودش روانی و عدم تکلف و تعقید در سخن
است . از زبان پیغمبران در زمینه تبلیغ آمده است : « ما انا من
المتکلفین »[٢] . آنطور که مفسرین گفتهاند این جمله ظاهرا ناظر به این
مطلب نیست که من در سخنم متکلف نیستم، بلکه منظور این است که در آنچه
میگویم متکلف نیستم یعنی چیزی را که
[١] سوره ( ص ) آیه . ٨٦ [٢] سوره ( ص ) آیه . . ٨٦