مسئله دیگر ، مسئله اخلاق و خلوص است . « الناس کلهم هالکون الا العالمون و العالمون هالکون الا العاملون و العاملون هالکون الا المخلصون و المخلصون علی خطر عظیم » . مردم در هلاکند مگر اینکه آگاه و عالم باشند ( جاهل ، نمی‌تواند راهی را پیدا بکند ) ، و علماء نیز در هلاکند مگر آنها که‌ عاملند و عاملان نیز درهلاکند مگر آنها که مخلصند ، و مخلصان تازه در خطرند .
این داستان را در جلساتی مکرر گفته‌ام : نقل کرده‌اند از مرحوم آیت الله‌ بروجردی اعلی الله مقامه . در همان مرض فوتشان بود ( یکی دو روز بعد فوت کردند ) عده‌ای اطرافشان بودند . یکی از آنها از ایشان تقاضا کرد که‌ هم برای یادآوری خودتان و هم برای نصیحت دیگران جمله‌ای بفرمایید . گفتند ، آقا رفتیم ولی کاری نکردیم و اندوخته‌ای نزد خدا نداریم . یکی از حضار خیال می‌کرد که حالا وقت تعارف کردن است ، گفت : آقا شما چرا این حرفها را می‌زنید ؟ الحمدلله شما چنین کردید ، چنان کردید ، مسجد ساختید ، مدرسه‌ ساختید ، حوزه علمیه تاسیس کردید ، و از این حرفها . . . همینکه‌ حرفهایش را زد ، ایشان رو کردند به حضار و با گفتن جمله‌ای که در حدیث‌ است ، سکوت کردند . فرمودند : « خلص العمل فان الناقد بصیر بصیر » [١] ، عمل را پاک تحویل بده که آنکه نقاد است ، نقد می‌کند ، آن صرافی که‌ به این سکه رسیدگی می‌کند خیلی آگاه است . مسئله

[١] مواعظ العددیه ص . ١٢٤