به تعبیر قرآن : نبرد میان " جند الله " و " حزب الله " با " جند الشیطان " و " حزب الشیطان " . طرفداران این نظریه تلاشها و کوششهای نظریه ابزاری را که تمام نهضتهای‌ مذهبی و اخلاقی و انسانی تاریخ را توجیه طبقاتی می‌نمایند به شدت محکوم و آن را نوعی قلب و تحریف معنوی تاریخ و اهانت به مقام انسانیت تلقی‌ می‌نمایند . واقعیات تاریخی گواهی می‌دهد که حتی بسیاری از نهضتها که فقط برای‌ تأمین نیازمندیهای مادی جامعه بر پا شده است از طرف افرادی رهبری و هدایت - و لااقل حمایت - شده است که به نوعی وارستگی آراسته بوده‌اند . این نظریه بر خلاف نظریه ابزاری - که مدعی است همیشه نهضتهای پیشبرنده‌ از ناحیه محرومان و مستضعفان ، در جهت تأمین نیازهای مادی ، به موازات‌ تکامل ابزار تولید ، از راه دگرگون کردن نظامات و مقررات موجود و جانشین کردن نظاماتی دیگر به جای آنها بوده و مدعی است که وجدان هر انسان ساخته و منعکس کننده موقعیت طبقاتی او است و مدعی است که وجدان‌ طبقه حاکم جبرا در جهت حفظ نظامات موجود است و وجدان طبقه محکوم جبرا در جهت دگرگونی " نظامات " و " سنت ها " و " ایدئولوژی "