قیام و انقلاب مهدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥
آیا هسته اصلی ، اصل جهش در طبیعت و انقلاب در تاریخ است ؟ هگل که
پدر دیالکتیک جدید است از این اصل به عنوان یکی از اصول دیالکتیک یاد
نکرده است و همچنین مارکس قهرمان ماتریالیسم دیالکتیک . این اصل در
قرن نوزدهم در زیست شناسی جزء اصول تکامل شناخته شد و فردریک انگلس
شاگرد کارل مارکس آن را جزء اصول دیالکتیک قرار داد . امروز این اصل در
زیست شناسی اصلی مسلم است و از مختصرات هیچ مکتبی شمرده نمیشود ، پس
هسته اصلی چیست ؟
آنچه از مختصات این مکتب و ما به الامتیاز آن از سایر تفکرات است و
در حقیقت هسته اصلی تفکر دیالکتیکی باید شمرده شود دو چیز است : یکی
این که همچنانکه واقعیت خارجی که موضوع اندیشه است وضع دیالکتیکی دارد
، خود اندیشه نیز وضع دیالکتیکی دارد . یعنی اندیشه مانند طبیعت عینی
محکوم اصول چهارگانه فوق است . در این جهت هیچ مکتب دیگر با این مکتب
همراه نیست [١] .
دیگر اینکه این مکتب تضاد را به این صورت تعبیر میکند که هر هستی در
ذات خود متضمن نیستی است و از
[١] در جلد اول " اصول فلسفه و روش رئالیسم " بحث نسبة کافی درباره این مطلب شده است .