قیام و انقلاب مهدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠

در جهت تکامل اجتماعی برخوردار است ، خود آگاهی اجتماعی از مختصات‌ طبقه محروم و ناراضی و طرفدار دگرگونی وضع موجود است . یعنی روشنفکری و تاریک اندیشی ریشه طبقاتی دارد . طبقه مرفه و برخوردار الزاما تاریک‌ اندیش و گذشته گرا و سنت گرا و دارای تفکر محافظه کارانه است و طبقه‌ رنجبر و زحمت کش جبرا روشنفکر و دارای تفکر انقلابی و آینده گرا است . پایگاه خاص طبقاتی است که الهام بخش روشنفکری است نه درس و کلاس و معلم و کتاب و لابراتوار . انسان بینش و وجدان اجتماعی خویش را از شرائط محیط اجتماعی و موقعیت‌ طبقاتی خود الهام می‌گیرد طبقه مرفه و منتفع از وضع موجود قهرا و جبرا جامد الفکر می‌گردد و طبقه استثمار شده جبرا تحرک اندیشه پیدا می‌کند و این امری جدا از فرهنگ و سواد داشتن و نداشتن است . حرکات تکاملی‌ اجتماع غالبا از ناحیه گروهها و طبقاتی است که از سواد و معلومات کافی‌ بی بهره‌اند ولی به حکم وضع طبقاتی روشنفکرند .

تسلسل منطقی تاریخی