قیام و انقلاب مهدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩
میان گروههای در حال رشد انسانی و گروههای در حال زوال انسانی است که در نهایت امر در یک جریان تند و انقلابی به سود نیروهای در حال رشد پایان مییابد و بالاخره یک تکاپوی اضداد است که همواره هر حادثه به ضد خودش و او به ضد ضد تبدیل میگردد و تکامل رخ میدهد . اساس زندگی بشر و موتور به حرکت آورنده تاریخ او کار تولیدی است ، کار تولیدی اجتماعی در هر مرحله از رشد باشد مناسبات اقتصادی ویژهای میان افراد ایجاب میکند و آن مناسبات اقتصادی مقتضی یک سلسله مناسبات دیگر اعم از اخلاقی و سیاسی و قضائی و خانوادگی و غیره است که آنها را توجیه نماید . ولی کار تولیدی در مرحله خاص از رشد ثابت نمیماند ، زیرا انسان موجودی است ابزار ساز و ابزار تولیدی تدریجا تکامل مییابد و میزان تولید را بالا میبرد ، با تکامل ابزار تولید انسانهای نو ، با بینش نو و وجدان تکامل یافته پا به میدان میگذارند ، زیرا همچنانکه انسان ابزار ساز است ، ابزار هم به نوبه خود انسان ساز است . و از طرف دیگر هم رشد تولید و بالا رفتن میزان آن ، مناسبات اقتصادی دیگری ایجاب میکند ، و آن مناسبات اقتصادی به نوبه خود مقتضی یک سلسله مناسبات اجتماعی دیگر است که آنها را توجیه نماید . این است که گفته میشود ، اقتصاد زیر بنای اجتماع است و سایر شؤون ، روبنا . یعنی همه شؤون اجتماعی برای