و عمل صالح را توأم داشته باشند و بعد از آن ایمان و تقوا ، و بار دیگر تقوا و احسان ( نیکوکاری ) . این آیه کریمه متضمن دو نکته عالی از معارف قرآنی است . یکی درجات و مراتب ایمان و تقوا که مورد بحث ما است ، دیگر فلسفه حیات و حقوق‌ انسان . می‌خواهد بفرماید : نعمتها برای انسان است و انسان برای ایمان و تقوا و عمل . انسان آنگاه مجاز است از نعمتهای الهی بهره‌مند گردد و آنگاه این نعمتها به مورد مصرف خواهد شد که خود انسان در مسیر تکاملی‌ خودش که خلقت او را در آن مسیر قرار داده حرکت کند ، یعنی مسیر ایمان‌ و تقوا و عمل شایسته . علمای اسلامی با الهام از این آیه و سایر تصریحات و اشارات متون اسلامی‌ ، مراتب تقوا را به تقوای عام ، تقوای خاص ، تقوای خاص الخاص اصطلاح‌ کرده‌اند . تقوای مجاهدین تقوای پاکباختگی است ، شهیدان تمام مایملک خود را در طبق اخلاص گذاشته و به حق تسلیم کرده‌اند ، آنان این جامه از جامه‌های تقوا را بر تن کرده‌اند . در قسمت سوم می‌فرماید : « و درع الله الحصینة و جنته الوثیقه » جهاد زره نفوذ ناپذیر خدا و سپر مطمئن خدا است . اگر ملتی مسلمان ، روحش روح جهاد باشد ، مدرع باشند به این درع الهی ، و اگر این سپر الهی را همواره در دست