تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ٢٥ - مرورى بر«مستدرك الوسائل»

١٠. النجم الثاقب فى أحوال الإمام الغائب‌؛

١١. لؤلؤ و مرجان‌، در ردّ خرافات درباره حماسه عاشورا؛

١٢. سلامة المرصاد، در زيارت عاشوراى غير معروف؛

١٣. تحيّة الزائر، كه مستدرك‌ تحفة الزائر علّامه مجلسى است؛

١٤. ميزان السماء فى تعيين مولد خاتم الأنبياء.

وى تأليفات ديگرى نيز دارد كه شمار آنها به ٣٧ اثر مى‌رسد و مهم‌ترين آنها كتاب بزرگ‌ مستدرك الوسائل‌ است.[١] در اين ميان، دو اثر حديثى ديگر نيز به چشم مى‌خورد كه پس از پرداختن به كتاب‌ مستدرك‌، مختصراً معرّفى خواهند شد.

مرورى بر «مستدرك الوسائل»

اين كتاب، يكى از مجموعه‌هاى بزرگ حديثى سه گانه‌[٢] در قرون اخير است كه محدّث نورى، آن را به عنوان مستدركى بر كتاب‌ وسائل الشيعة ى شيخ حرّ عاملى تأليف نموده كه متن آن بالغ بر ٢٣ هزار حديث مى‌گردد. تدوين اين كتاب، از منابعى كه بعضاً در اختيار صاحب‌ وسائل‌ نبوده و يا صحّتش بر او محرز نگرديده، صورت يافته است.

ابواب اين كتاب، همانند ترتيب‌ وسائل الشيعة بر ابواب فقهى مرتّب شده است.

محدّث نورى، در مستدرك الوسائل‌ از ٤٦ كتاب بدون واسطه و از هفت كتاب به واسطه‌ بحار الأنوار مجلسى، نقلِ حديث نموده است. خاتمه اين كتاب كه حدود يكْ سومِ كلّ كتاب را به خود اختصاص داده، مشتمل بر تحقيقات عميقى درباره كتب حديثى اماميه و مؤلّفان آنها و نام‌آوران علم الحديث است كه محقّقان و پژوهندگان‌

[١]. ر. ك: نقباء البشر، ج ٢، ص ٥٥٠- ٥٥٢.

[٢]. يا به تعبير شيخ آقا بزرگ تهرانى،« مجاميع چهارگانه مورد اعتماد در سال‌هاى اخير، يعنى: الوافى، بحارالأنوار، وسائل الشيعة و مستدرك الوسائل»( الذريعة، ج ٢١، ص ٧).