تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ١٧ - قيام امام خمينى و پيروزى انقلاب اسلامى

پس از رحلت آية اللَّه حائرى يزدى (م ١٣١٥ ش)، براى تمركز در مرجعيت و زعامت حوزه قم، جمعى از علماى قم از آية اللَّه بروجردى دعوت كردند. ايشان هم در چهاردهم محرّم ١٣٦٤ (١٣٢٣ ش)، با استقبال مردم و علما وارد شهر قم گرديد.

آية اللَّه بروجردى، پس از رسيدگى به وضعيت درسى و مالى حوزه و طلّاب، با برقرارى ارتباط با «دار التقريب بين المذاهب الاسلامية» در قاهره و همچنين گسيل نمودن نمايندگانى به اروپا و امريكا، براى شناساندن اسلام واقعى به مردم جهان و تقريب بين مذاهب اسلامى، همّت فراوانى نمود. ايشان، در كنار اين فعّاليت‌ها، آثار ارزنده‌اى را در زمينه حديث و رجال، تأليف يا پايه‌گذارى نمود كه در فصول آينده، به معرّفى بعضى خواهيم پرداخت.

قيام امام خمينى و پيروزى انقلاب اسلامى‌

با زعامت آية اللَّه حاج آقا حسين بروجردى، حوزه علميه قم، اقتدار بيشترى يافت و در چنين فضايى، امام خمينى- كه شاگرد برجسته حائرى يزدى و نايينى بود و خود، سال‌ها به تدريس دروس مختلف حوزوى اشتغال داشت و شاگردان بسيارى پرورش داده بود-، به مطرح كردن برخى مسائل اجتماعى و سياسى و زمينه‌سازى براى تحوّل فرهنگى و اصلاحات در ساختار حكومت در ايران، رو آورد.

محمّدرضا پهلوى كه در صدد بسط قدرت و محكم ساختن پايه‌هاى حكومت خود بود، روحانيان را مانع جدّى براى پيشبرد اهداف خود مى‌ديد. لذا با رحلت آية اللَّه بروجردى (م ١٣٣٩ ش)، فشار بر روحانيان و حوزه‌هاى علميه را بيشتر ساخت. در محرّم سال ١٣٨٣ (خرداد ١٣٤٢)، امام خمينى، مردم را به قيام عليه استبداد شاه دعوت كرد و در سيزدهم خرداد ١٣٤٢، نطق تاريخى خويش را ايراد نمود. در سحرگاه پانزدهم خرداد، امام خمينى دستگير شد و به تهران انتقال يافت و رژيم،