تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ١٦٥ - نگاهى به زندگى ميرزا حبيب الله خويى

نعمة اللَّه جزائرى و ... به نگارش درآمد. در قرن چهاردهم نيز شروح بسيارى بر كتب حديثى نوشته شده است، خصوصاً نهج البلاغه‌ و كتب ادعيه، چون‌ صحيفه سجّاديه‌، و زياراتى چون عاشورا و جامعه و بسيارى ادعيه مشهور ديگر، كه در مقايسه با قرون قبلى، مى‌توان گفت: گرايش غالب به سمت شرح كتب ادعيه و زيارات و احاديث اخلاقى بوده است. به همين دليل، اينك به معرّفى چند شرح‌ نهج البلاغه‌ و ادعيه خواهيم پرداخت.[١]

١. منهاج البراعة فى شرح نهج البلاغة[٢]

تأليف ميرزا حبيب اللَّه خويى (م ١٣٢٤ ق).

نگاهى به زندگى ميرزا حبيب اللَّه خويى‌

ميرزا حبيب اللَّه بن سيّد محمّد بن سيّد هاشم بن سيّد عبد الحسين خويى، ملقّب به «امين الرعايا»، در شهر خوى به دنيا آمد. از دست‌نوشته پدر بزرگوارش سيّد محمّد امين الرعايا در حاشيه صفحه اوّل كتاب‌ حقّ اليقين‌، چنين به دست مى‌آيد كه ميرزا حبيب اللَّه، در سال ١٢٨٦ ق، در ٢٥ سالگى به همراه عمويش جهت تحصيل علوم دينى عازم عتبات عاليات شده است. بنا بر اين، تاريخ ولادت وى حدود سال ١٢٦١ ق، خواهد بود.

در مورد تحصيلات ايشان، چنان كه شيخ آقا بزرگ تهرانى در نقباء البشر گفته است، وى در نجف در خدمت ميرزا حبيب اللَّه رشتى و ميرزا محمّد حسن شيرازى تلمّذ كرده است. البته از تعليقاتى كه بر فرائد الاصول‌ به خطّ خود در تقرير درس‌

[١]. نظر به اهمّيت كتاب شريف نهج البلاغه و وسعت و تنوع آثار منتشر شده در دهه‌هاى اخير درباره اين كتاب، جا داشت فصل يا فصول جداگانه‌اى به آن اختصاص مى‌يافت و به تفصيل، شروح، ترجمه‌ها، گزيده‌ها و ديگر كتاب‌هاى تدوين شده درباره نهج البلاغه، معرّفى مى‌گرديد، امّا به دليل ساختار اجمالى كتاب حاضر و محدوديت‌هاى موجود، از آن صرفِ نظر كرده و به مجال ديگرى موكول مى‌كنيم.

[٢]. در ٢١ جلد، چاپ بيروت: مؤسّسة الوفاء، ١٤٠٣ ق.