دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٤٥
٦ / ٨
سرخوشى و نازِش
«و اگر پس از گزندى كه به او رسيده، نعمتى به او بچشانيم ، حتما خواهد گفت: «گرفتارى ها از من دور شد !» . بى گمان ، او سرخوش و مغرور است ، مگر كسانى كه شكيبايى ورزيده و كارهاى شايسته كرده اند [كه ]براى آنان ، آمرزش و پاداشى بزرگ خواهد بود» .
٦ / ٩
ستم پيشگى
«و از هر چه از او خواستيد ، به شما عطا كرد، و اگر نعمت خدا را شماره كنيد ، نمى توانيد آن را به شمار در آوريد . قطعا انسان ، ستم پيشه ناسپاس است» .
٦ / ١٠
غرور و نوميدى
قرآن
«امّا انسان، هنگامى كه پروردگارش وى را مى آزمايد و عزيزش مى دارد و نعمت فراوان به او مى دهد ، مى گويد: «پروردگارم مرا گرامى داشته است» . و امّا چون وى را مى آزمايد و روزى اش را بر او تنگ مى گرداند ، مى گويد: «پروردگارم مرا خوار كرده است» . نه ، بلكه يتيم را نمى نوازيد و بر خوراك دادن بينوا همديگر را بر نمى انگيزيد و ميراث [ضعيفان] را چپاولگرانه مى خوريد . و مال را دوست مى داريد ، دوست داشتنى بسيار» .
«انسان ، از دعاى خير خسته نمى شود و چون بدى به او رسد ، نوميد مى گردد . و اگر پس از گزندى كه به او رسيده است، از جانب خود رحمتى به او بچشانيم ، قطعا خواهد گفت: «من سزاوار آنم و گمان ندارم كه رستاخيز ، بر پا شود و اگر هم به سوى پروردگارم بازگردانيده شوم ، قطعا نزد او برايم خوبى خواهد بود» . پس بدون شك ، كسانى را كه كفران كرده اند ، به آنچه انجام داده اند ، آگاه خواهيم كرد و مسلّما از عذابى سخت به آنان خواهيم چشاند . و چون انسان را نعمت بخشيم ، روى برمى تابد و خود را كنار مى كشد، و چون بدى به او رسد ، دست به دعاى فراوان و طولانى برمى دارد» .