دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٠٦
مقدّمه اين هدف نهايى است . به سخن ديگر ، حكمت آفرينش انسان ، اين است كه با به كار گيرى انديشه و عقل ، با آفريدگار خود آشنا شود و با به كار بستن برنامه هايى كه او از طريق پيامبران خود براى سعادت دنيا و آخرت انسان ، ارائه كرده ، به سوى رحمت مطلق خداوند متعال ، ره سپار گردد و براى هميشه از بهترين زندگى ها برخوردار شود . امّا اگر فرمان عقل را ناديده گرفت و به جاى پيروى از آن ، تسليم هوس هاى حيوانى خود شد ، آينه دلش زنگار مى گيرد ، خدا را فراموش مى كند و بدين سان ، از رحمت واسعه او دور مى گردد و بدترين زندگى هاى ابدى را براى خود رقم مى زند . نكته قابل توجّه اين كه انسان كامل ، هيچ گاه خود را كامل نمى داند ؛ زيرا هر چه انسانْ كامل تر گردد ، بهتر مى فهمد كه كمال مطلق ، تنها آفريدگار جهان است ، و با عنايت به اين كه كمال او بى نهايتْ است ، غير او به هر درجه اى از كمال كه برسد ، بى نهايت ناقص خواهد بود . لذا از امام على عليه السلام روايت شده : مِن كَمالِ الإِنسانِ و وُفورِ فَضلِهِ ، استِشعارُهُ بِنَفسِهِ النُّقصانَ . [١] از كمال انسان و فراوانى فضيلتش ، همين بس كه كاستى نفس خود را بداند . و نيز به آن حضرت منسوب است كه فرمود :
[١] مؤمنون : آيه ١١٥ .[٢] ص : آيه ٢٧ و ٢٨ .[٣] جاثيه : آيه ٢١ و ٢٢ .[٤] ر . ك : ص ٢٧٠ ح ٥٤٣٤ .[٥] ر . ك : ص ٢٧٠ ح ٥٤٣٦ .