دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١١
متعال است ، چنان كه از امام صادق عليه السلام روايت شده است : سُبحانَ مَن لا يَستَأنِسُ بِشَى ءٍ أبقاهُ ، و لا يَستَوحِشُ مِن شَى ءٍ أفناهُ . [١] منزّه است خدايى كه با چيزى اُنس نگرفته تا او را پايدار كند و از چيزى وحشت نكرده تا نابودش سازد . انسان ، از ريشه «اُنس» است و در زندگى ، نيازمند اُنس با ديگران است و به همين دليل است كه «اُنس» هم مانند «اُلفت» ، [٢] از سپاهيان عقل شمرده مى شود و انسان براى رسيدن به زندگى مطلوب ، بايد از اين ويژگىِ فطرى استفاده نمايد .
٢ . جهت دهىِ اُنس به سمت امور پايدار
بى ترديد ، فرجام اُنس و دل بستگى به چيزهاى ناپايدار ، جدايى و وحشت است ، و هر چه اُنسْ شديدتر باشد ، جدايى هم وحشتناك تر و خطرناك تر خواهد بود ، چنان كه از سليمان عليه السلام نقل شده است : آنَسُ شَى ءٍ الرّوحُ تَكونُ فِى الجَسَدِ و أوحَشُ شَى ءٍ الجَسَدُ تُنزَعُ مِنهُ الرّوحُ . [٣] مأنوس ترين چيز، روح در درون تن است و وحشتناك ترين چيز، تنى است كه روح از آن كنده شود . بر اين اساس ، احاديث اسلامى ، دل بستگى هاى ناپايدار انسان را به گونه اى جهت مى دهند و هدايت مى نمايند كه ضمن تأمين نيازهاى مادّى و موقّت ،
[١] . الدعوات : ص ٢٤٠ ح ٦٧٢ ، بحار الأنوار : ج ٨٢ ص ١٧٢ ح ٦ .[٢] . از امام صادق عليه السلام در تبيين سپاهيان عقل و جهل آمده است : «والاُلفة و ضِدُّها الفُرقَةُ ؛ و الفت كه ضدّ آن ، تفرقه است» (دانش نامه عقايد اسلامى : ج ١ ص ٣٤٠) .[٣] . الزهد ، ابن حنبل : ص ٥٢ ، الدرّ المنثور : ج ٥ ص ٦٤٩ .