دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٨١
٤ / ٤
آفرينش انسان براى آزمودن
قرآن
« همو كه مرگ و زندگى را آفريد تا شما را بيازمايد كه كدامتان نيكوكارتريد ؛ و اوست توانمند آمرزگار» .
«و او كسى است كه آسمان ها و زمين را در شش روز آفريد و عرش او بر روى آب بود ، تا شما را بيازمايد كه كدامتان نيكوكارتريد . و اگر بگويى كه شما پس از مرگ زنده مى شويد ، هر آينه آنان كه كافرند ، خواهند گفت : اين نيست ، مگر جادويى آشكار» .
حديث
٥٣٣٢.تيسير المطالب : به نقل از ابن عمر ـ ايشان (پيامبر صلى الله عليه و آله ) ، «تَبَـرَكَ الَّذِى بِيَدِهِ الْمُلْكُ» را خواند تا رسيد به : «أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً» . سپس فرمود : «هر يك از شما كه نيكوكارتر باشد ، او خودش عاقل تر است ، و از حرام هاى خدا ، پرهيزگارتر ، و در فرمانبرى از خداى متعال ، شتابنده تر» .
٥٣٣٣.امام على عليه السلام : بدانيد كه خداى بزرگ آفريدگان را آشكار ساخت [١] ، نه اين كه از رازهاى نهفته و درون هاى پوشيده شان آگاه نبود بلكه تا آنان را بيازمايد كه كدام يك بهتر عمل مى كند تا ثواب ، پاداش (كار نيك آن ها)باشد و عقاب ، سزاى (كار بدشان) .
٥٣٣٤.امام رضا عليه السلام : در باره سخن خداوند متعال : «تا شما را بيازمايد كه كدامتان نيكوكارتريد» : خداوند عز و جل خلق خود را آفريد تا با نهادن تكليف طاعت و عبادت خويش بر دوش آنان ، ايشان را بيازمايد ، نه از باب امتحان و تجربه [براى خود] ؛ زيرا او همواره به همه چيز ، آگاه است .
ر . ك : يونس : آيه ١٤ ، كهف : آيه ٧ ، مؤمنون : آيه ٣٠ ، عنكبوت : آيه ٢ و ٣ . فرهنگ قرآن : ج ٤ ص ٢٧٧ ـ ٣٠٨ (امتحان) .
[١] يعنى آنان را در بوته آزمايش نهاد يا آنها را به صحنه هستى آورد و آفريد .