بهداشت روانى خانواده - کوثری، یدالله - الصفحة ٧٥

اعتدال در نگرش دينى‌ در روايات اسلامى دستور داده شده كه بر هر كس لازم است در زندگى روز مره برنامه‌اى داشته باشد كه به همه ابعاد بپردازد و حق هر نيرو و استعدادى را كه خداوند در نهاد او به وديعت گذاشته، ادا كند. مثلًا اميرالمومنين (ع) به پسر بزرگوارش حضرت امام حسن فرموده است:
پسرم! براى مؤمن (در شبانه روز) سه وقت است (كه بايد كارهاى خود را بر وفق آن تنظيم نمايد): وقتى براى عبادت و مناجات با پروردگار وقتى براى محاسبه اعمال و وقتى براى لذت‌هاى حلال. مومن را گريزى نيست جز تلاش در سه چيز: رو به راه كردن امر معاش خود، سعى و تلاش در امر معاد خود و بهره جستن از لذايذ حلال. «١» اگر در پرداختن به قواى درون، اعتدال رعايت نگردد، آشفتگى و نابهنجارى بر قوا حاكم گشته منجر به اختلالات رفتارى مى‌شود. در سازماندهى قواى درونى، رسالت عقل آن است كه بين غرايز و نيروهاى مختلف تعادل، هماهنگى ايجاد كند و بين آنها براى رسيدن به يك هدف عالى، نظم و انسجام به وجود آورد. چون عقل به مصالح و مفاسدى كه مربوط به رفتار و اعمال بشر است، به طور دقيق و كامل، در پاره‌اى موارد آگاه نيست، دين به وسيله دستور العمل‌ها و توصيه‌ها تنظيم امور را هدايت مى‌كند. «٢» پس بايد دانست كه سلامت روان در اين است كه همه قوا و استعدادها در حد اعتدال به كار گرفته شوند و فعاليت آنها تحت رهبرى و هدايت عقل و دين باشد. در اين صورت است كه آدمى آرامش پيدا مى‌كند و از دچار شدن به اختلال و نابهنجارى محفوظ مى‌ماند.
اعتدال؛ اصلى فراگير اعتدال و ميانه روى، زير بناى تعاليم اسلام است؛ به گونه‌اى كه در همه دستورات و مقررات آن، از هر گونه افراط و تفريط نهى شده است؛ در عبادت، تحصيل علم، دوستى، دشمنى و در