بهداشت روانى خانواده - کوثری، یدالله - الصفحة ٢٣

مدل زيستى (طبى)، مدل زيستى، روانى و اجتماعى (مدل سيستمى) و مدل ارتقا «١» كه در هر يك از روى آوردهاى مختلف به مسئله بهداشت روانى، ابعاد خاصى براى آن در نظر گرفته شده است.
١. مدل زيستى‌ آنچه در مدل زيستى- پزشكى بارز است، نگرش «بيمارنگر» به سلامت است كه در آن سلامتى بر اساس نبود علائم بيمارى تعريف مى‌شود. علاوه بر اين، درمان بيمارى روانى نيز متأثر از عوامل ارگانيك و جسمانى قلمداد مى‌گردد.
اين رويكرد امر بهداشت روانى خانواده ٢٧ بهداشت روان در پرتو نگرش دينى ص : ٢٥ وزه به شدت زير سؤال رفته است، با افزايش اطلاعات بالينى در مورد بيمارى و سلامت روانى مشخص شده است كه سلامت و بيمارى ابعاد متكثّرى دارد. لذا مدل زيستى به تنهايى ديگر قادر نيست گستره سلامت روانى را متناسب با رفتار پيچيده و متنوع آن پوشش دهد.
٢. مدل سيستمى (مدل زيستى، روانى و اجتماعى)
مدل سيستمى در تبيين پديده‌هاى روانى، تنها ابعاد مكانيكى، شيميايى و فيزيولوژيكى را مورد توجه قرار نمى دهد، بلكه بر اين اعتقاد است كه عوامل متعددى در ابعاد مختلف، فرايندهاى روانى را تحت تاثير قرار مى‌دهند و تحليل وضعيت بيمارى يا سلامت روانى مستلزم بررسى تمام اين عوامل است.
در اين روى‌آورد سلامت روانى به عنوان برآيندى از تعامل عوامل زيست شناختى، روان شناختى، جامعه شناختى، مد نظر قرار مى‌گيرد. به عبارت ديگر، عوامل زيست شناختى (ويروس، باكترى و آسيب‌هاى بافتى ...) در تعامل با عوامل روان‌شناختى (نگرش، باور، رفتار و ...) و عوامل اجتماعى (موقعيت اجتماعى، شغل، الگوى ارتباطى و ...) سلامت و بيمارى شخص را مشخص مى‌كند. «٢» بر اساس اين مدل، سلامت روانى عبارت است از تعادل در فعاليت‌هاى زيستى، روانى و اجتماعى كه انسان را قادر خواهد نمود از اين تعادل سيستميك براى خودنظم جويى و به كنترل درآوردن بيمارى استفاده نمايد.