الف) خانواده متلاشى‌ خانواده متلاشى را مى‌توان چنين تعريف كرد: گسيختگى و شكستن واحد خانوادگى يا تجزيه برخى از نقشهاى اجتماعى به علت آنكه يك يا چند تن از عهده انجام تكاليف ناشى از نقش خود آن گونه كه شايد و بايد برنيامده اند. «١» انواع خانواده گسيخته و متلاشى‌ ١. عدم ثبات: از دلايل عدم ثبات خانواده را مى‌توان عدم موفقيت اعضاى خانواده (مادر يا پدر) در انجام تكاليف ناشى از نقش خود جست‌وجو نمود.
٢. طلاق و جدايى: گاه خانواده به اين دليل از هم‌گسيخته و متلاشى مى‌شود كه يكى از همسران تصميم بر جدايى مى‌گيرد و بدين ترتيب از اجراى تكاليف ناشى ازنقش خود باز مى‌ايستد.
٣. خانواده درون تهى: اعضاى آن به زندگى با يكديگر ادامه مى‌دهند، ولى روابط سالم و كنش مثبت متقابل «٢» با يكديگر ندارند و از حمايت عاطفى يكديگر محروم‌اند. اين نوع خانواده‌ها را با اصطلاح «طلاق روانى» نيز مى‌شناسيم.
٤. غيبت اجبارى يكى از زوجين: برخى خانواده‌ها به دليل مرگ زن يا شوهر و يا زندانى بودن يا غيبت آنها بر اثر جنگ و فاجعه‌اى ديگر گسيخته مى‌شود.
٥. عدم موفقيت غير ارادى در اجراى نقشهاى اساسى: در اين صورت علت فاجعه خانوادگى ممكن است بروز انواع امراض روانى يا جسمانى باشد. فردى ممكن‌ بهداشت روانى خانواده ٥٣ ٥. طلاق ص : ٥٣ است عقب ماندگى روانى داشته باشد يا زوجى مبتلا به بيمارى روانى شده و يا گرفتار امراض جسمانى مزمن گرديده كه در هر صورت باعث عدم موفقيت در ايفاى نقش مى‌گردد.
ب) خانواده متزلزل‌ اين نوع خانواده‌ها، معمولًا با عناوينى چون خانواده دشوار، نابسامان و نامتعادل نيز شناخته مى‌شود. ويژگى‌هاى خانواده متزلزل عبارت است از: