امام باقر (ع) فرمود:
همانا مردم به سه چيز مكلف و موظفند: شناخت پيشوايان، و تسليم شدن براى آنان در آنچه بر آنان وارد مى‌شود، و در آنچه كه اختلاف دارند به امامان رجوع كنند. «١» اجمال حقوق متقابل امام و امت- با استفاده از روايات ياد شده- عبارت است از:
الف- حقوق امام بر امت‌ ١- امام را بخوبى بشناسند و مقام الهى او را درك كنند.
شناخت امام حق، و ايمان و اعتقاد قلبى به او يكى از ضروريات دين اسلام و شرط مسلمانى است. حديث معروفى كه شيعه و سنى از رسول اكرم (ص) نقل كرده‌اند، بر آن دلالت دارد:
مَنْ ماتَ وَ لَمْ يَعْرِفْ امامَ زَمانِهِ ماتَ ميْتَةً جاهِلِيَّةً «٢» كسى كه بميرد و امام زمان خويش را نشناسد به مرگ جاهليت (و كفر) مرده است.
بنابراين، اگر امامى از دنيا رفت، بر مردم واجب است در جستجوى امام بعدى برآيند و او را بشناسند و از او پيروى كنند.
يعقوب بن شعيب مى‌گويد: به امام صادق (ع) عرض كردم: هنگامى كه بر امام حادثه‌اى (مرگ) رخ دهد مردم چه كار كنند؟ فرمود:
كجاست (و چرا مورد توجه و عمل قرار نگيرد) گفته خداوند عزّوجلّ: «فَلَوْلا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ ...» «٣» سپس امام فرمود: آنان تا هنگامى كه در جستجوى امام بعدى (جهت‌