راهنما شناسى - علی نوری، علیرضا؛ صفرعلیپور، حشمت الله - الصفحة ١١٦
يَأْتُونَ مِنْ بَعْدى يَرْوُونَ حَديثى وَ سُنَّتى فَيُعَلِّمُونَهَا النَّاسَ مِنْ بَعْدى «١» خدايا جانشينان مرا رحمت كن- و اين سخن را سه مرتبه تكرار فرمود- از ايشان سؤال شد:
اى پيامبر جانشينان شما چه كسانى هستند؟ فرمود: كسانى كه بعد از من مىآيند، حديث و سنّت مرا نقل مىكنند و آن را پس از من به مردم مىآموزند.
اين حديث شامل افرادى مىشود كه احكام اسلام را بيان كرده و علوم اسلامى را گسترش مىدهند؛ و سنّت رسول اكرم (ص) را به مردم آموزش داده و بطور كلّى اسلام را در ميان مردم بسط و نشر مىدهند.
منظور از خلفا در اين روايت، فقهاى عادل هستند كه مىتوانند احكام و قوانين الهى را از قرآن و روايات رسول اكرم و ائمه اطهار عليهم السلام استنباط نموده و براى ديگران بيان كنند و از آنجا كه، پيامبر (ص) كلمه «خليفه» را بكار برده است و يكى از شؤون پيامبر (ص) زعامت و حكومت مىباشد، بنابراين خليفه پيامبر (ص) هم در اين شأن (زعامت و رهبرى) جانشين ايشان بوده و از اين ولايت برخوردار است.
امام خمينى (ره) مىفرمايد:
«و امّا دلالت حديث شريف بر ولايت فقيه نبايد جاى ترديد باشد، زيرا خلافت، همان جانشينى در تمام شؤون نبوت است ... و جمله «الَّذينَ يَأْتُونَ مِنْ بَعْدى وَ يَرْوُونَ حَديثى» معرّفى خلفاست نه معنى خلافت، زيرا معنى خلافت در صدر اسلام امر مجهولى نبوده است كه محتاج بيان باشد و «سائل» نيز معنى خلافت را نپرسيد بلكه اشخاص را خواست معرفى فرمايد و ايشان را با اين وصف معرفى فرمودند.» «٢» ج- صحيحه قداح از امام جعفر صادق (ع) چنين نقل شده است:
انَّ الْعُلَماءِ وَرَثَةُ الْانْبياءِ «٣» علما و دانشمندان «وارث» پيامبرانند.