درس پانزدهم: شرايط نائب امام معصوم (ع) (ولى فقيه)
با توجه به وظيفه خطير حاكم اسلامى، زمامدار و رهبر جامعه اسلامى بايد داراى شرايط و ويژگيهايى باشد:
١- عقل‌ ٢- بلوغ‌ ٣- ايمان‌ عقل و بلوغ، از شرايط هر تكليفى است (و چه تكليفى بزرگتر و مهم‌تر از «ولايت و رهبرى» است؟!) و مراد از ايمان در اينجا، معناى دقيقتر و اخص از «اسلام» است. يعنى فقيه بايد شيعه اثنى عشرى باشد. لذا در مقبوله عمر بن حنظله ديديم كه امام (ع) فرمود: «يَنْظُرانِ مَنْ كانَ مِنْكُمْ مِمَّنْ قَدْ رَوى حَديثَنا» و ضمير «كم» در اين عبارت اشاره به شيعه اماميه دارد.
٤- علم‌ رهبر حكومت اسلامى، بيش از هر خصوصيت ديگرى بايد از بينش وسيع و علم كافى نسبت به آيين جهانى اسلام، آنهم به نحو استدلالى و از روى استنباط و اجتهاد برخوردار باشد. ولى از آنجا كه دستيابى به اين علوم و رسيدن به مرحله تخصصى آن، كه براى زمامدار و ولى امر مسلمين ضرورى است، به مقدماتى از علوم ديگر نيز نيازمند است و بدون آن علوم مقدماتى اين توانايى پديد نمى‌آيد؛ از اين رو آموختن همه علومى كه به نحوى در فهم دين و قوانين اسلامى دخالت دارند بر رهبر جامعه اسلامى لازم و ضرورى‌ راهنما شناسى ١٢٧ ٨ - حلال زادگى ص : ١٢٦