درس يازدهم: نقش امام در حفظ دين و رهبرى امت‌ نقش اعتقادى و فرهنگى امام‌ پيامبر اسلام با عرضه دين كامل و جامع، تحولى همه جانبه در جامعه آن روز پديد آورد كه آثار آن تا به امروز ادامه داشته و در حال گسترش نيز هست. پيداست كه اگر تعليمات پيامبر (ص) توسط افراد معصومى ادامه پيدا مى‌كرد و زمام امور جامعه به دست آنان مى‌افتاد، وضع جهان امروز، غير از اين بود كه اكنون مى‌بينيم. در اينجا بطور فشرده عواملى را كه ممكن بود در به انحراف كشاندن دين و فرهنگ جامعه نوپاى اسلامى مؤثر باشد بررسى مى‌كنيم تا ببينيم امام چه نقشى در حراست از دين و امت دارد و اگر جامعه آن روز رهبرى اهل بيت پيامبر (ص) را پذيرفته بود، چگونه از انحرافات مختلف محفوظ مى‌ماند و در فهم دينى راه خطا نمى‌رفت. عوامل مؤثر در انحرافات اعتقادى و فرهنگى: الف- بقاى رسوبات اعتقادى و فرهنگى زمان جاهليت: هر چند پيامبر اسلام توانست مردم را از بت‌پرستى به خداپرستى در آورد و افراد زبده و ممتازى تربيت كند، امّا پيداست جامعه‌اى كه سالهاى طولانى به بت‌پرستى عادت داشته و به جهان بعد از مرگ اعتقادى نداشته و فرهنگ تفاخر به نياكان و امتيازات قبيلگى بر اذهان آنان حاكم بوده و ... به اين زوديها دست از اين خرافات بر نمى‌دارد و ممكن است افراد كم ايمان يا منافقانى كه به خاطر شرايط محيط، در ظاهر به اسلام گرايش پيدا كرده‌اند، اگر هم نتوانند دوباره شعار بت‌پرستى را تجديد كنند، انحرافات‌