امامت و ولايت - علی نوری، علیرضا؛ صفرعلیپور، حشمت الله - الصفحة ١٠٠
شماست و رساندن تمام غنيمت و حقوق (از بيت المال) برشماست، و ياد دادن به شما (معارف كتاب و سنّت را) تا نادان نمانيد، ترغيب نمودن شما (به آداب شرعيه) تا بياموزيد و حقى كه من بر شما دارم، باقى ماندن بر بيعت و پيمان (نسبت به من) و اخلاص و دوستى (با من) در پنهان و آشكار، و اجابت من به هنگام فراخوانى، و اطاعت و پيروى به آنچه فرمان دادم، مىباشد. «١»
در روايت ديگرى فرمود:
لازم است كه امام بر طبق دستورات نازل شده از طرف خدا حكومت كند، و امانتى را كه خداوند به او سپرده ادا كند، هرگاه چنين كند، بر مردم لازم است كه فرمان
امامت و ولايت ١٠٥ آثار رعايت حقوق يكديگر ..... ص : ١٠٣
او را بشنوند و بر طاعتش گردن نهند، و دعوتش را پذيرا باشند. «٢»
ونيز امام باقر (ع) فرمود:
همانا مردم به سه چيز مكلف و موظفند: شناخت پيشوايان، و تسليم شدن براى آنان در آنچه بر آنان وارد مىشود، و در آنچه كه اختلاف دارند به امامان رجوع كنند. «٣»
اجمال حقوق متقابل امام و امت- با استفاده از روايات ياد شده- عبارت است از:
حقوق امام بر امت:
الف- امام را بخوبى بشناسند و مقام الهى او را درك كنند.
توضيح بيشتر اينكه، شناخت امام حق، و ايمان و اعتقاد قلبى به او يكى از ضروريات دين اسلام و شرط مسلمانى است. حديث معروفى كه شيعه و سنى از رسول اكرم (ص) نقل كردهاند، بر آن دلالت دارد:
«مَنْ ماتَ وَ لَمْ يَعْرِفْ امامَ زَمانِهِ ماتَ ميْتَةً جاهِلِيَّةً» «٤»
كسى كه بميرد و امام زمان خويش را نشناسد به مرگ جاهليت (و كفر) مرده است.