امامت و ولايت

امامت و ولايت - علی نوری، علیرضا؛ صفرعلیپور، حشمت الله - الصفحة ٧٠

در حالى كه حضرت جواد (ع) هشت سال داشت و همين طوردر زمان شهادت حضرت جواد (ع) فرزندش حضرت هادى (ع) هشت سال داشت و در عين حال هيچ يك از اين دوبزرگوار، چيزى از علم پدرانشان كم نياوردند و پاى درس معلّم يا فقيهى ننشستند، بلكه علم ايشان از طرف پروردگار آنان افاضه شده است. «١» امام موسى كاظم (ع) علم امامان را به سه گونه تقسيم كرد و قسم سوم را علم حادث قرار داده و آن را افضل علوم امامان (ع) بيان كرد: «مَبْلَغُ عِلْمِنا عَلى‌ ثَلاثَةِ وُجُوهٍ: ماضٍ وَ غابِرٌ وَ حادِثٌ ... وَ امَّا الْحادِثُ فَقَذْفٌ فِى الْقُلُوبِ وَ نَقْرٌ فِى الْأَسْماعِ وَ هُوَ أَفْضَلُ عِلْمِنا وَ لا نَبِىَّ بَعْدَ نَبِيِّنا» «٢» ما امامان از سه گونه علم برخوردار هستيم: گذشته، آينده و حادث ... علم حادث (و پديد شونده) آن علمى است كه از طريق افكنده شدن در قلبها (الهام) «٣» و طنين در گوشها (تكلّم فرشته و ملك) «٤» حاصل مى‌شود و آن برترين دانش ماست و پيامبرى بعد از پيامبر ما نخواهد بود. احاديثى كه در زمينه علم لدنّى امامان معصوم عليهم السّلام وارد شده فراوان و مختلف است؛ تعدادى از آنها تحت عنوان «علم مستفاد» «٥» و تعدادى با اين عنوان كه «امامان معصوم شبهاى جمعه در علم فزونى مى‌يابند» «٦» يا اينكه «اگر علم امامان (ع) فزونى نيابد، علمشان نابود مى‌شود» «٧» و يا عنوانهاى ديگر وارد شده كه ما در اينجا به ذكر يك روايت كه در بردارنده هر سه عنوان است، بسنده مى‌كنيم. امام صادق (ع) به مفضل فرمود: براى ما در هر شب جمعه شادى و سرورى است. (راوى مى‌گويد:) عرض كردم: خدا افزايش‌