امامت و ولايت - علی نوری، علیرضا؛ صفرعلیپور، حشمت الله - الصفحة ١٠١

توجه به اينكه زمان جاهليت (قبل از اسلام) مردم پايبند به دينى نبوده و بت‌پرستى مى‌كردند، اهميت مفاد اين حديث را بيشتر روشن مى‌كند. بنابراين، اگر امامى از دنيا رفت، بر مردم واجب است در جستجوى امام بعدى برآيند و در زمان جستجو اگر هنوز امام بعدى را نشناخته‌اند و به امامت او گردن ننهاده‌اند، معذورند. يعقوب بن شعيب مى‌گويد: به امام صادق (ع) عرض كردم: هنگامى كه بر امام حادثه‌اى (مرگ) رخ دهد مردم چه كارى كنند؟ فرمود: كجاست (و چرا مورد توجه و عمل قرار نگيرد) گفته خداوند عزّوجلّ: «فَلَوْلا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ ...» «١» چرا از ميان هر جمعيّتى گروهى نروند تا اينكه در دين فقيه شوند و وقتى برگشتند قوم خود را انذار (و تبليغ) كنند، شايد آنها (از عذاب خدا) بترسند. سپس امام فرمود: آنان تا هنگامى كه در جستجوى امام بعدى (جهت شناخت او) هستند معذورند، و آنهايى كه در انتظار بازگشت آنان (جستجوگران در راه شناخت امام بعدى) مى‌باشند (نيز) معذورند تا اينكه ياران و دوستانشان برگردند. «٢» امام صادق (ع) در اين روايت، جستجو از امام بعدى جهت شناخت او را مصداق كوچ‌كردن براى تفقّه در دين و آگاهى از آن دانسته است. همچنين محمد بن مسلم از آن حضرت پرسيد: چگونه است حال كسى كه در راه تحقيق و شناسايى امام مرگش فرا رسد؟ حضرت فرمود: «او به منزله كسى‌است كه از خانه‌اش خارج شود، در حالى كه به سوى خدا و رسولش هجرت كند، «٣» سپس مرگ او را دريابد پس پاداش او (از حد شمارش بيرون است و) فقط با خداست. «٤» ب- تسليم گفتار و كردار امام باشند. محمد بن مسلم مى‌گويد: از امام محمد باقر (ع) شنيدم كه فرمود: هر كسى كه مكتب و دين خود را از سليقه شخصى و رأى خود بگيرد و از امام بحق اطاعت نكند، پس كوششهاى او پذيرفته نيست، و او گمراه است، و خداوند دشمن اعمالش مى‌باشد.