رويدادهاى مذكور در پيوند بااهميت استراتژيكى افغانستان قابل ارزيابى است. اين كشور به علت هم مرزى با هندوستان ديروز و نزديكى با هند امروز وهمسايگى با روسيه و شوروى سابق، براى انگليس و آمريكا حايز اهميت بود. در حال حاضر نيز به دليل نزديكى با منطقه نفت خيز خليج فارس، همسايگى با كشور پر جمعيت و كمونيستى چين، وكشورهاى تازه استقلال يافته شوروى سابق و هم مرز بودن با دو كشور بزرگ اسلامى ايران و پاكستان؛ جايگاه استراتژيكى خود را حفظ كرده است. «١» اينك پس از گذرى بر تاريخ واهميت سوق‌الجيشى افغانستان، به نهضت اسلامى در آن كشور اشاره مى‌شود.
عوامل بروز جنبشهاى اسلامى در اف جنبشها و نهضت‌هاى سياسى اسلام معاصر ٨٣ دستاوردهاى نضهت اسلامى افغانستان ص : ٨٢ غانستان‌ تاريخ سياسى معاصر افغانستان شاهد نهضتهاى اسلامى متعددى چون جنبش استقلال (١٢٩٨ ه. ش./ ١٩١٩ م.) و نهضت ضددولتى (١٣٥٧ ه. ش./ ١٩٧٨ م.) و جنبش جهادى (١٣٥٨ ه. ش./ ١٩٧٩ م.) است. اين جنبشها داراى علل و عوامل متعددى است كه به مهمترين آنها اشاره خواهد شد:
الف- مبارزه با سلطه خارجى: يكى از مهمّترين علل جنبشهاى اسلامى در افغانستان، به سلطه دوكشور انگليس (١٢٩٨- ١٢٢٠ ه. ش.) و شوروى سابق (١٣٦٨- ١٣٥٧ ه. ش.) بر آن كشور بر مى‌گردد. به همين جهت، از روزهاى نخست حضور انگليسى ها در افغانستان كه به بهانه ايجاد سپر امنيتى براى شبه قاره هند صورت مى‌گرفت، واكنشهاى مردمى و دولتىِ ضد انگليسى قابل توجهى چون شورش عمومى در سال ١٢٥٨ و ١٢٦٠ ه. ش. و جنگهاى انگليس و افغانستان در سال ١٢٣٥ و ١٢٥٦ ه. ش. و شورش و جنگ در سال‌