درس دهم: جنبشهاى اسلامى در شمال آفريقا بررسى نقش اسلام در حركتهاى سياسى شمال آفريقا، به آن دليل كه از اوّلين قرن حياتش نقش برجسته و ممتازى در زندگى سياسى اجتماعى مردم آن سامان ايفا كرده، حائز اهميت است. چنين اهميتى در دوره معاصر كه دورانِ نقش آفرينى اسلام در مبارزات ضد استعمارى و كسب استقلال و نيز پيكار با الحاد و كفر در شمال آفريقا مى‌باشد، دو چندان شده است.
بررسى حاضر براساس اهميت مذكور و برمبناى عنوان درس، الزاماً بايد به‌جنبشهاى سياسى اسلامى كشورهاى اين منطقه، يعنى مراكش، الجزاير، ليبى، مصر، تونس و با تسامح به سودان «١» اختصاص داشته باشد. امّا چون حركتهاى اسلامى مصر و سودان و تا حدودى ليبى «٢» قبلًا مورد بررسى قرار گرفته اند، بار ديگر مورد مداقه قرار نمى‌گيرند.
الجزاير، سرزمين مجاهدين سخت كوش‌ اين بخش، به بررسى دو دوره متمايز كه در حركت اسلامى معاصر الجزاير به چشم مى خورد، اختصاص دارد. در دوره نخست كه از آغاز استعمار تا اواسط دهه ٦٠ ه. ش.
را در بر مى‌گيرد، اسلام در صدد دستيابى به قدرت سياسى نبود. در دوره بعدى اسلام به‌