«عباس مدنى» در رأس جبهه نجات اسلامى قرار دارد. او مبارزه سياسى خود را در جمعيت علماى مسلمانان (جمعية العلماء المسلمين) شروع كرد و پس از آن به جمعيت «القيم» به رهبرى «شيخ الهاشمى» پيوست. وى كه داراى تحصيلات مذهبى و كلاسيك تا درجه دكترى است، بارها در مبارزه عليه استعمارگران فرانسوى و پيكار عليه دولت غيراسلامى الجزاير به زندان افتاد. بعد از مدنى «على بلحاج (على بن حاج)» بيش از ديگران بار رهبرى جبهه را به دوش مى كشد، امّا او كه در يك خانواده مذهبىِ فقير به دنيا آمده است، در مقايسه با مدنى گرايش كمترى به مذاكره با رژيم دارد. برجسته ترين دستاورد جبهه نجات اسلامى، كسب پيروزى قاطع در اوّلين انتخابات آزاد شهرداريها، شوراى ايالتى و دور اوّل انتخابات پارلمانى الجزاير است. اين واقعه به معناى پايان دادن به سى سال حاكميت حزب جبهه آزاديبخش ملى در صحنه سياسى الجزاير است.
امّا وقوع كودتاى نظامى اخير و روى كار آمدن دولت جديد، مانع از ادامه كار شهرداران اسلامى و نيز مانع از برگزارى دور دوم انتخابات پارلمانى گرديد. خوددارى رژيم از پذيرفتن نتيجه انتخابات، جبهه نجات اسلامى را وارد درگيريهاى مسلحانه ضد دولتى كرده است، با اين وصف جبهه نجات اسلامى با شرط بازگشت به نتيجه انتخابات مصالحه با دولت را مى‌پذيرد، ولى رژيم هر گونه مصالحه با احزابى را كه دست به خشونت انقلابى زده اند، رد مى كند.
تونس، كشورى كوچك با حركت اسلامى نيرومند تونس هم مانند بسيارى از كشورهاى اسلامى، سالها تحت اشغال بيگانگان بود و پس از آن به وسيله ملى گرايان مستبد اداره شد. حركت اسلامى در آن كشور نيز با سلطه فرانسه شكل گرفت و با اجراى سياستهاى ضد اسلامى رژيم پس از استقلال تونس، تداوم يافت، ولى حركت اسلامى نوين تونس از به كارگيرى خشونت در مصاف با دولت پرهيز مى‌كند.
الف- انگيزه ها وهدفها در حركت اسلامى تونس:
مبارزه ضد استعمارى، انگيزه‌