جنبشها و نهضتهاى سياسى اسلام معاصر - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٢٠
به تغيير ساختار سياسى جامعه و پياده كردن آرا و انديشههاى مورد نظر خود مىنمايد. «١» بر اساس تعاريفِ فوق، جنبش و نهضت با «حزب» كه از طُرق قانونى و آشكار براى تصاحب و يا شركت در قدرت سياسى فعاليت مىكند، و نيز با «شورش» كه قيام و طغيانى- عمدتاً مسلحانه و سازمان يافته- عليه سازمان سياسى كشور است، متفاوت است.
٢- سياست سياست در لغت به معناى حكم راندن بر رعيت، اداره كردن امور مملكت، حكومت كردن، مجازات نمودن، اداره امور داخلى و خارجى كشور و نظاير آن آمده است. به همين جهت، سياست رابه معانى مختلفى چون سياست مالى، سياست تربيتى و ... به كار مىبرند. «٢» سياست در اصطلاح، به هر نوع تدبير و تلاش فردى و يا جمعى گفته مىشود كه براى دستيابى به قدرت سياسى، حفظ و يا افزايش آن صورت مىگيرد. چنين تلاش و كوششى به منظور اداره امور كشور و يا رهبرى و مديريتِ سياسىِ جامعه بر اساس ارزشهاى مورد نظر انجام مىگيرد. بر اين اساس، هر تلاش و اقدامى كه براى كسب، نگاهدارى و گسترش قدرت سياسى شكل مىگيرد، يك امر سياسى بهحساب مىآيد. «٣» پديدهها و مسائل سياسى دو چهره دارند: چهرهاى از خيانت، مكر، تزوير و دروغ كه بر پايه منافع شخصى و گروهى استوار است، و چهرهاى از خدمت، صداقت، درستكارى كه بر اساس منافع عمومى پايهگذارى شده است. «٤» سياست از نوع اوّل كه بسيار متداول و رايج است، مردود و مذموم است، و سياست از نوع دوم كه در سيره انبياىِ عِظام، ائمه اطهار و پيروان صديقشان ديده مىشود، پسنديده و موجب رشد و تكامل مادى و معنوى جامعه بشرى است. بيشتر جنبشهاى اسلامى بر مبناى چنين