جنبشها و نهضتهاى سياسى اسلام معاصر - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٧٤
«امام خمينى» به عنوان يك قدرت مؤثر بر صحنه سياسى لبنان ظهور كردند. «١» امام موسى صدر كه اندكى پس از فوت روحانى ضد استعمارى يعنى «آيتالله سيد عبدالحسين شرفالدين»، به رهبرى شيعيان لبنان انتخاب شد. پايهگذار حركتى گرديد كه خواستار نجات شيعيان لبنانى از محروميت اقتصادى و رهايى آنان از انزواى سياسى و نيز دفع حملات دشمن خارجى (اسرائيل غاصب) از جنوب لبنان (منطقه شيعه نشين) بود. او براى دستيابى به اين اهداف، به اقدامات بسيارى دست زد كه مهمترين آن تأسيس «مجلس اعلاى شيعيان» (١٣٤٨ ه. ش.) حركت محرومين (١٣٥٣ ه. ش.) و سازمان امل (١٣٥٤ ه. ش.) است. فعاليت اساسى اين تأسيسات در سه بعد سياسى، اقتصادى، نظامى و به بيان ديگر در سه زمينه حمايت حقوقى و سياسى از شيعيان، رفع محروميت اقتصادى و دفاع نظامى از آنان (جنوب لبنان) است. «٢» نتيجه حركتى كه امام موسى صدر آغاز كرد، يعنى پى بردنِ شيعيان به شخصيت حقوقى خود و بهبود و وضعيت اقتصادى و نيز دفاع مؤثر از جنوب لبنان، تلفيق آگاهى و اسلحه و يا به ديگر سخن، گذر از مرز تئورى و ورود به ميدان عمل بود. نيل به اين اهداف در گرو پرهيز از فرقه گرايى و تأكيد بر اتحاد همه فِرَق در مبارزه با عقب ماندگى داخلى و واكنش نسبت به تجاوزات دشمن خارجى بوده است. اين ويژگيها، همان ويژگيهاى ساير جنبشهاى انقلابى و اسلامى است. «٣» اقدامات و روشنگريهاى افرادى چون شرف الدين، امام موسى صدر و نيز وجود مذهب مشترك (شيعه) و دشمن مشترك (اسرائيل غاصب)، لبنان (بخصوص جنوب آن)