مقدمه‌ اسلام علاوه بر خاورميانه و شمال آفريقا تا قلب آسياى مركزى و قفقاز و نيز در شبه قاره هند، جنوب شرقى آسيا و قاره آمريكا و اروپا نفوذ كرده است. پيامهاى اسلام چون عدالت اجتماعى، برابرى و برادرى انسانى، لزوم برقرارى صلح و امنيت و نفى هر گونه سلطه گرى و ... موجب تحرك سياسى اجتماعى مسلمانان مناطق مذكور به منظور كسب استقلال سياسى، براندازى حكومتهاى ظلم و جور و يا حداقل باعث تلاش مسلمانها براى دستيابى به حقوق برابر با ساير نژادها گرديده است.
ويژگى جنبشهاى اسلامى آسياى مركزى و قفقاز، شبه قاره هند و اروپا و آمريكا، مبارزه در سايه حكومتهاى ضد اسلام بوده است، همچنين اين نهضتها از آشنايى كافى و درك عميق از اسلام در مقايسه با مسلمانان خاورميانه بى بهره‌اند، امّا درك مختصر از اسلام مانع از اقدام قهرآميز مسلمانها براى احقاق حقوق انسانى و اسلامىِ خود نشده است.