جنبشها و نهضتهاى سياسى اسلام معاصر - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٧٣
دومين جنگ داخلى لبنان بر اثر بمب گذارى فالانژها در يك اتوبوس حامل تعدادى فلسطينىها در سال ١٣٥٤ ه. ش./ ١٩٧٥ م. آغاز و نوزده ماه بهطول انجاميد. در طى آن فلسطينىها به همراه هواداران لبنانى خود درجنگ عليه مارونيهاى افراطى شركتنمودند. «١» دومين علّت عمده در ظهور نهضت اسلامى هوادارى از فلسطينىها، تجاوزهاى متعدد و به ويژه حمله ١٣٥٧ و ١٣٦١ ه. ش. اسرائيل عليه فلسطينىها به منطقه جنوب لبنان است. تهاجم ١٣٥٧ ه. ش. اسرائيل به بهانه پاسخ به حمله فلسطينىها كه منجر به كشته شدن ٣٥ اسرائيلى شد، صورت گرفت در حاليكه هدف واقعى اسرائيل برچيدن پايگاههاى چريكى فلسطينى بود همچنين اسرائيل بار ديگر در سال ١٣٦١ ه. ش به بهانه ايجاد امنيت در مرزهاى شمالى خود به لبنان حمله و تابيروت پيشروى كرد و سرانجام به عمدهترين هدف خود كه بيرون راندن مبارزان فلسطينى از لبنان بود، دست يافت. «٢» احزاب و سازمانهاى اسلامى لبنانى و فلسطينى، عناصر اصلى در جنگهاى داخلى و مقابله با تجاوزات اسرائيل بودند. در اوّلين جنگ داخلى، مسلمانان عليه آغازگران جنگ يعنى مارونيهاى افراطى وارد عمل شدند و تنها در دومين جنگ داخلى بود كه احزاب چپگرا و مسيحيان مخالف مارونيها در اتّحاد با مسلمانان شركت كردند. امّا بار سنگينِ دفاع از مرزهاى جنوبى لبنانى به علتِ همجوارى با اسرائيل، بر دوش مسلمانان به ويژه شيعيان بوده است. اگر چه نتيجه اين تلاشها منجر به تقويت مبارزات ضد اسرائيلى از سوى فلسطينىها نشد، امّا در تقويت و سازمان يافتن شيعيان لبنان مؤثر بود كه به نوبه خود سدى قوى در مقابل تجاوزات ضدفلسطينى اسرائيل به شمار مىآمد. «٣» جنبش شيعيان لبنان در دهههاى اخير شيعيان همگام با ساير مسلمانان نقش بارزى در استقلال لبنان داشتند. پس از آن هم، نقش مهمّى در پاسدارى از استقلال لبنان بازى كردند. اما تا پايان دهه ٥٠ ه. ش./ ٧٠ م.
شيعيان جايگاه حقيقى خود را به علت فقدان سازمان و تشكيلات منسجم، در صحنه سياسى لبنان باز نيافتند. تنها بعد از آن و به تأثير از مساعى «امام موسى صدر» و انديشههاى