ماده‌گرايى را تأسيس دولت اسلامى مى‌دانست. «١» حزب الدعوه از سوى «آيت الله سيد محمد باقر صد (ره)» تأسيس شد. و خود وى تا زمان شهادتش در سال ١٣٦٠ ه. ش. رهبرى حزب الدعوه را بر عهده داشت. حزبى كه محبوبيت خود را در جامعه سنى عراق مديون انديشه‌هاى آيت الله صدر چون لزوم اتحاد مسلمانان و جوانان تحصيل كرده سنى با شيعيان در نيل به پيروزى بود.
جماعت‌العلماء توسط آيت الله حكيم (مرجع شيعيان جهان) شكل گرفت. وى هر گونه رابطه مسلمانان با حزب كمونيست عراق را منع كرد و در سال ١٣٣٩ ه. ش. با تأسيس حزب اسلامى كار مبارزه با كمونيسم را به شكل سازمان يافته‌ترى ادامه داد. آيت‌الله حكيم تا زمان فوتش در سال ١٣٤٩ ه. ش. رهبرى حزب اسلامى را در دست داشت. «٢» اقدامات حزب الدعوه و جماعت العلما و حزب اسلامى در برپايى يك حكومت اسلامى در عراق قرين موفقيت نبود، علت اين ناكامى به‌فوت آيت‌الله حكيم‌ جنبشها و نهضت‌هاى سياسى اسلام معاصر ٦٠ علل شكل گيرى مبارزات مردم فلسطين تا پايان جنگ جهانى دوم ص : ٥٨ و نيز سياستهاى حزب بعث در احياى فرهنگ باستانى عراق، اخراج شيعيان، توقيف اموال، دستگيرى و اعدام برخى از انقلابيون و مهمتر از همه به شهادت رساندن آيت الله صدر و خواهرش بنت الهدى در سال ١٣٦٠ ه. ش. نيز به فقدان رهبرى واحد، قاطع و آگاه برمى‌گردد. «٣» قيام شيعيانِ جنوب عراق‌ سياست سركوب شديد صدام حسين كه بخشى از آن ناشى از شرايط جنگى موجوددر عراق (جنگ عراق عليه ايران) بود، امكان ادامه فعاليت گروه‌ها و جنبشهاى‌